Je herkent het misschien wel. Je koopt nieuwe draadloze oortjes, of krijgt ze cadeau. Ze zitten goed, het geluid is prima, maar na een tijd begint het toch: jeuk in of rond de oren, roodheid, schilfering en soms zelfs kleine blaasjes. En als je de oortjes dan toch blijft dragen, worden de klachten vaak alleen maar erger.
Onlangs zagen we dit ook in onze praktijk. Een volwassen patiënt met eczeemklachten had al langer huidreacties op sieraden, maar kreeg ook klachten bij het dragen van oortjes. Daarbij bleef het niet alleen bij de oren: ook de huid rond en achter de oren, en zelfs in de hals en nek, deed mee. Dan komt al snel de vraag op: is dit irritatie, een opvlamming van eczeem, of toch een echte contactallergie voor materiaal in of aan het apparaat?
Mini-samenvatting, voor je verder leest:
Jeuk en eczeem door oortjes kan komen door irritatie, bijvoorbeeld door wrijving, warmte of vocht. Maar het kan ook passen bij allergisch contacteczeem: een vertraagde huidallergie voor stoffen die de huid raken.
Bij wetenschappelijke casusbeschrijvingen van onder andere AirPods worden vooral (meth)acrylaten genoemd. Dat zijn stoffen die kunnen voorkomen in lijmen en andere hechtmaterialen.
In onze casus zagen we bij plakproeven duidelijke reacties op meerdere metalen. Dat betekent niet automatisch dat de oortjes de boosdoener zijn, maar wel dat goed gekeken moet worden welke materialen echt contact maken met de huid en of daaruit voldoende stof vrijkomt om klachten te geven.
Heb je vooral pijn, veel vocht of pus, koorts of gehoorverlies? Dan moet je ook denken aan een ontsteking van de gehoorgang. Dat is iets anders dan contacteczeem en vraagt soms snelle behandeling.
Wat kan er aan de hand zijn als je oren jeuken van oortjes?
Klachten door oortjes kunnen verschillende oorzaken hebben. Dat is soms verwarrend, omdat die oorzaken veel op elkaar kunnen lijken. Toch is het belangrijk om het verschil te begrijpen. Bij klachten door oortjes lopen meestal drie dingen door elkaar heen:
Irritatief contacteczeem
Dit is geen allergie, maar huidirritatie. Bijvoorbeeld door wrijving, druk, zweet, vocht of schoonmaakmiddelen. De huidbarrière raakt dan verstoord. Je kunt de huid zien als een muur van bakstenen met cement ertussen: als dat beschermlaagje beschadigd raakt, wordt de huid sneller rood, jeukerig en schilferig. Dit kan vrij snel ontstaan, vooral bij mensen met een gevoelige huid of eczeem.
Allergisch contacteczeem
Dit is wél een allergie. Daarbij reageert het afweersysteem op een stof die de huid heeft geraakt. Dat gebeurt meestal niet meteen, maar vertraagd: de klachten beginnen vaak pas uren later of zelfs pas na één tot drie dagen. Daardoor is de oorzaak niet altijd direct duidelijk. De huid reageert dan alsof die stof een indringer is.
Otitis externa of eczeem van de gehoorgang
Soms horen jeuk en schilfering niet alleen bij contacteczeem, maar bij een ontstoken of geïrriteerde gehoorgang. De huid daar is kwetsbaar. Vocht, peuteren in het oor en een al beschadigde huidbarrière maken de kans op klachten groter. Ook een bestaande huidaandoening, zoals eczeem of psoriasis, kan hierin meespelen.
Stoffen in oortjes die in studies als mogelijke boosdoener naar voren komen
Uit wetenschappelijke literatuur over allergische reacties op oortjes blijkt dat meerdere stofgroepen een rol kunnen spelen. Bij draadloze in-ear oortjes worden vooral een paar groepen steeds opnieuw genoemd.
- (Meth)acrylaten zijn daarvan een belangrijk voorbeeld. Dit zijn stoffen die gebruikt kunnen worden in lijmen en kunststoffen. Soms gaat het om kleine restjes van die stoffen die in het materiaal achterblijven en bij contact met de huid klachten kunnen geven.
- Ook metalen kunnen een rol spelen. Vooral nikkel en kobalt zijn bekende veroorzakers van contactallergie. Soms speelt ook palladium mee, vaak in combinatie met nikkel.
- Daarnaast worden in sommige studies ook rubber- en kunststofadditieven genoemd, net als conserveermiddelen. Die kunnen bijvoorbeeld voorkomen in bepaalde materialen van dopjes, hoofdtelefoons of oorkussens.
Wel is één punt belangrijk: dat een stof in een product kán zitten, betekent nog niet automatisch dat die ook echt de oorzaak is van het eczeem. Uiteindelijk gaat het altijd om twee vragen: raakt die stof de huid echt, en komt er genoeg van vrij om een reactie uit te lokken?
Wat zegt de wetenschap over AirPods en andere draadloze oortjes?
In het onderzoek van Worm en collega’s werd een patiënt beschreven met eczeem op twee duidelijke contactplekken: op de pols, waar een smartwatch tegen de huid zat, en in de uitwendige gehoorgang na het dragen van in-ear oortjes. Dat laat zien dat elektronische apparaten soms een rol kunnen spelen bij terugkerende of moeilijk te verklaren huidklachten.
Bij de plakproeven waren meerdere (meth)acrylaten positief, waaronder hydroxyethyl acrylate, 2-hydroxypropyl methacrylate en isobornyl acrylate. Volgens de auteurs kan dat passen bij blootstelling aan (meth)acrylaten uit elektronische apparaten, bijvoorbeeld uit lijmen of andere hechtmaterialen. Het idee is dat er soms nog hele kleine resthoeveelheden van zulke stoffen aanwezig blijven als een materiaal niet volledig is uitgehard. Juist bij iemand die daarvoor gesensibiliseerd is, kan zelfs zo’n kleine hoeveelheid al genoeg zijn om eczeem uit te lokken.
Worm en collega’s benoemen daarnaast een probleem dat in de praktijk heel herkenbaar is: van elektronica en andere devices is vaak niet precies bekend welke stoffen erin verwerkt zijn. Anders dan bij cosmetica is er meestal geen duidelijke ingrediëntenlijst. Daardoor is het lastiger om gericht te testen en goed onderbouwd vermijdingsadvies te geven.
AirPods-specifiek: meerdere casusrapporten en een kleine casusserie
De wetenschappelijke literatuur over AirPods, en vooral over AirPods Pro, bestaat vooral uit losse casusrapporten en kleine casusseries. Dat is dus geen heel groot onderzoek, maar het opvallende is wel dat de bevindingen steeds dezelfde kant op wijzen: (meth)acrylaten komen herhaaldelijk naar voren als relevante allergenen bij klachten in en rond de oren.
Zo is er een casusrapport van allergisch contacteczeem door AirPods Pro. Ook is er een kleine casusserie gepubliceerd over contactallergie voor acrylaten bij AirPods Pro. Daarnaast is er nog een kort casusbericht verschenen over (meth)acrylaten in AirPods.
Wat daarbij steeds als belangrijk mechanisme wordt genoemd, is het verschil tussen monomeren en polymeren. Monomeren zijn de losse bouwstenen van een materiaal. Juist die losse bouwstenen kunnen sterk allergie-opwekkend zijn. Als zo’n materiaal helemaal is uitgehard, zijn die stoffen omgezet in een groter geheel en is het risico meestal veel kleiner. Maar in de praktijk is “volledig uitgehard” niet altijd echt honderd procent. Daardoor kunnen kleine restjes achterblijven die bij gevoelige mensen toch klachten geven.
Breder dan één merk: klachten door oordopjes komen ook voor bij andere in-ear devices
Het probleem beperkt zich niet tot één merk. In de literatuur wordt beschreven dat ook andere draadloze in-ear oortjes klachten kunnen geven. Een overzichtsartikel in het boek Contact Dermatitis laat zien dat verschillende onderdelen van zulke oortjes mogelijke triggers kunnen bevatten, zoals metalen, acrylaten, plastics, siliconen en rubber.
Daarnaast is er ook onderzoek gedaan bij mensen met klachten die pasten bij otitis externa, waarbij plakproeven werden gedaan met stukjes van oordopjes of earplugs. Daaruit bleek dat een contactallergie, of reacties die daarbij konden passen, vaker werd gezien bij patiënten met dit soort klachten dan bij mensen zonder die klachten. Ook viel op dat vaker gebruik samenhing met vaker positieve tests.
Dat past goed bij wat we ook in de praktijk zien: hoe vaker en hoe langer de huid in contact is met een oordopje, vooral in een warme en vochtige omgeving, hoe groter de kans op irritatie. En als er al een contactallergie speelt, wordt die onder zulke omstandigheden vaak ook duidelijker zichtbaar. Lees hierover meer in Waarom krijgt de één wél en de ander géén contactallergie?
Onze casus
In onze casus ging het om een volwassen patiënt met een voorgeschiedenis die paste bij atopie. De huidklachten zaten niet alleen aan de handen en polsen, bijvoorbeeld bij contact met sieraden, maar ook rond de oren en in de nek. Daarnaast waren er klachten bij het dragen van bluetooth-oortjes. Soms begonnen die al na een paar uur, maar soms kwamen ze pas later op. Dat patroon kan passen bij irritatie, maar ook bij contactallergie. Omdat de klachten steeds terugkwamen en er meerdere mogelijke boosdoeners waren, zoals sieraden, cosmetica en oortjes, is gekozen voor epicutaan allergologisch onderzoek, ook wel plakproeven of patchtesten genoemd. Daarbij is getest met een brede reeks stoffen, waaronder een standaardreeks, acrylatenreeks en een metaalreeks.
De uitslagen lieten duidelijke reacties zien op meerdere stoffen. Er was een sterke reactie op nikkel, die op meerdere afleesmomenten zichtbaar bleef. Ook kobalt reageerde positief, en die reactie nam toe bij latere aflezing. Daarnaast waren er reacties op meerdere andere metalen uit de metaalreeks, waaronder ijzerzouten, palladiumzouten en tinzout. Op kopersulfaat was er vroeg in het traject ook een reactie te zien.
Er waren daarnaast ook reacties op enkele cosmetische stoffen, maar die waren voor de vraag over de oortjes niet relevant.
De patiënt kreeg vervolgens vermijdingsadvies, productlijsten en een allergiepaspoort.
Twee belangrijke nuances bij deze uitslag
Een positieve plakproef betekent niet automatisch dat die stof ook echt de boosdoener is. De belangrijkste vraag is altijd: komt de huid daadwerkelijk met die stof in contact, en passen de plek en het moment van de klachten daarbij? Dáár draait het uiteindelijk om. Een testuitslag moet dus altijd worden bekeken in combinatie met het verhaal van de patiënt en de plaats van het eczeem.
Daarnaast zie je bij metaalallergieën geregeld dat meerdere reacties samen voorkomen. Vooral nikkelallergie is in Europa heel bekend en zeker niet zeldzaam. Als iemand op nikkel reageert, is het dus niet vreemd als er ook reacties op andere metalen worden gezien.
Bij palladium is dat extra relevant. Een reactie op palladium wordt namelijk vaak gezien naast een reactie op nikkel. Dat kan komen doordat die metalen in de praktijk samen voorkomen, maar mogelijk ook doordat het afweersysteem ze deels op elkaar vindt lijken. Daardoor kunnen metaalreacties soms als een soort cluster optreden, in plaats van als één losse allergie.
Waarom we bij dit soort klachten graag ook later nog aflezen
Bij plakproeven is een vroege aflezing niet altijd voldoende. Meestal beoordelen we de huidreactie rond dag 3 of 4, omdat veel allergische reacties dan goed zichtbaar zijn. Maar sommige stoffen reageren langzamer. Dan lijkt een uitslag eerst nog negatief, zwak of twijfelachtig, terwijl pas later duidelijk wordt dat er toch sprake is van een relevante contactallergie. Daarom kiezen we in sommige gevallen bewust voor een extra aflezing op dag 7. Dat doen we vooral bij stoffen waarvan bekend is dat ze laat kunnen reageren, zoals metalen en acrylaten. Bij deze allergenen kan een late beoordeling belangrijk zijn, omdat de reactie zich soms pas na enkele dagen echt goed ontwikkelt. Dat is niet alleen een technisch detail, maar ook echt van belang voor de praktijk. Zonder zo’n late aflezing kunnen allergieën worden gemist die later wél duidelijk zichtbaar worden. En dat kan weer invloed hebben op hoe de uitslag wordt geïnterpreteerd en welk advies iemand krijgt.
Wanneer is dag 7 wel of niet nodig?
Een aflezing op dag 7 is vooral zinvol als er een verdenking is op allergenen die bekendstaan om hun trage reacties, zoals bepaalde metalen of acrylaten of bij oudere mensen. Bij veel andere stoffen is een beoordeling op dag 3 of 4 meestal voldoende. Dag 7 is dus niet altijd nodig, maar kan juist heel waardevol zijn als je late reacties niet wilt missen.
Kortom: jeuk of eczeem door oortjes is niet altijd “gewoon irritatie”. Soms speelt er meer, en kunnen materialen in of aan het oortje een rol spelen. Juist omdat klachten en oorzaken zo op elkaar kunnen lijken, is het belangrijk om goed te kijken naar het hele verhaal: waar de huid reageert, wanneer de klachten ontstaan en welke producten of materialen contact maken met de huid.
Bronnenlijst
Ahlström, M. G., Thyssen, J. P., Menné, T., & Johansen, J. D. (2017). Prevalence of nickel allergy in Europe following the EU Nickel Directive – a review. Contact Dermatitis, 77(4), 193–200. https://doi.org/10.1111/cod.12846
Chan, J., Rabi, S., & Adler, B. L. (2021). Allergic Contact Dermatitis to (Meth)Acrylates in Apple AirPods Headphones. Dermatitis, 32(6), e111–e112. https://doi.org/10.1097/DER.0000000000000735
Fontane Hoyos, C. N., & Goldminz, A. M. (2024). I’m All Ears: Common Allergens in Wireless In-Ear Headphones. Dermatitis, 35(5), 513–514. https://doi.org/10.1089/derm.2023.0251
Hindsén, M., Spirén, A., & Bruze, M. (2005). Cross-reactivity between nickel and palladium demonstrated by systemic administration of nickel. Contact Dermatitis, 53(1), 2–8. https://doi.org/10.1111/j.0105-1873.2005.00577.x
Jensen, P., Johansen, J. D., Zachariae, C., Menné, T., & Thyssen, J. P. (2011). Excessive nickel release from mobile phones—a persistent cause of nickel allergy and dermatitis. Contact Dermatitis, 65(6), 354–358. https://doi.org/10.1111/j.1600-0536.2011.01988.x
Jin, Y., Hua, W., Liu, Q., Zheng, Z., Yao, X., Zhang, X., Li, M., Gao, R., Wang, X., Sun, Y., Li, L., Zhang, W., Guo, C., Zhao, Y., & Liu, H. (2025). Otitis externa due to allergic contact dermatitis to earphones and earplugs: A case control study. JAAD International, 23, 1–3. https://doi.org/10.1016/j.jdin.2025.05.020
Johansen, J. D., Aalto-Korte, K., Agner, T., Andersen, K. E., Bircher, A., Bruze, M., … Uter, W. (2015). European Society of Contact Dermatitis guideline for diagnostic patch testing – recommendations on best practice. Contact Dermatitis, 73(4), 195–221. https://doi.org/10.1111/cod.12432
Knijp, J., Bruynzeel, D. P., & Rustemeyer, T. (2019). Diagnosing lanolin contact allergy with lanolin alcohol and Amerchol L101. Contact Dermatitis, 80(5), 298–303. https://doi.org/10.1111/cod.13210
Lee, L. J., Koh, W. L., & Lim, S. P. R. (2022). Allergic contact dermatitis to Apple AirPods Pro. Contact Dermatitis, 86(2), 127–129. https://doi.org/10.1111/cod.13987
Menanteau, M., Fenech, G., Adam, B., Langlois, E., Marcant, P., Pelletier, E., Staumont-Sallé, D., Bensefa-Colas, L., & Crepy, M.-N. (2025). Severe Allergic Contact Dermatitis From Octylisothiazolinone in Over-Ear Headphones: A Case Series. Contact Dermatitis, 92(4), 291–298. https://doi.org/10.1111/cod.14733
Miest, R. Y. N., Yiannias, J. A., Chang, Y.-H. H., & Singh, N. (2013). Diagnosis and prevalence of lanolin allergy. Dermatitis, 24(3), 119–123. https://doi.org/10.1097/DER.0b013e3182937aa4
Schuttelaar, M. L. A., Ofenloch, R. F., Bruze, M., Cazzaniga, S., Elsner, P., Gonçalo, M., … Diepgen, T. L. (2018). Prevalence of contact allergy to metals in the European general population with a focus on nickel and piercings: The EDEN Fragrance Study. Contact Dermatitis, 79(1), 1–9. https://doi.org/10.1111/cod.12983
Shaver, R. L., Buonomo, M., Scherman, J. A., & Neeley, A. B. (2022). Contact allergy to acrylates in Apple AirPods Pro® headphones: A case series. International Journal of Dermatology, 61(12), e459–e461. https://doi.org/10.1111/ijd.15954
Uter, W., Werfel, T., Lepoittevin, J.-P., & White, I. R. (2020). Contact Allergy—Emerging Allergens and Public Health Impact. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(7), 2404. https://doi.org/10.3390/ijerph17072404
van Amerongen, C. C. A., Ofenloch, R., Dittmar, D., & Schuttelaar, M. L. A. (2019). New positive patch test reactions on day 7—The additional value of the day 7 patch test reading. Contact Dermatitis, 81(4), 280–287. https://doi.org/10.1111/cod.13322
Wiegand, S., Berner, R., Schneider, A., Lundershausen, E., & Dietz, A. (2019). Otitis Externa: Investigation and Evidence-Based Treatment. Deutsches Ärzteblatt International, 116(13), 224–234. https://doi.org/10.3238/arztebl.2019.0224
Wilkinson, M., & Orton, D. (2017). Acrylate allergy: time to intervene. Contact Dermatitis, 77(6), 353–355. https://doi.org/10.1111/cod.12923
Worm, M., Oberschmied, J., & Oestmann, E. (2025). Contact allergy to an electronic device. Journal der Deutschen Dermatologischen Gesellschaft, 23(9), 1168–1169. https://doi.org/10.1111/ddg.15775
