Een voedselallergie is een reactie van het afweersysteem op bepaalde eiwitten in voeding. Bij een directe voedselallergie zijn meestal IgE-antistoffen betrokken. Klachten ontstaan vaak kort na het eten en kunnen variëren van jeuk of zwelling in de mond tot galbulten, braken of benauwdheid. In ernstige gevallen kan een anafylactische reactie ontstaan.

Klachten na het eten betekenen echter niet automatisch dat er sprake is van een voedselallergie. Buikklachten, huidklachten en andere reacties op voeding kunnen verschillende oorzaken hebben.

Bij Allergie Centra Nederland begint onderzoek daarom altijd met een consult. Tijdens dit consult beoordelen we of uw klachten kunnen passen bij een directe voedselallergie en of allergieonderzoek zinvol is. Als daar aanleiding voor is, kan vervolgens gericht aanvullend onderzoek worden gedaan.

Klachten na het eten van een bepaald voedingsmiddel?

Niet iedere reactie op voeding is een allergie. Tijdens een consult bekijken we welk voedingsmiddel verdacht is, welke klachten optreden en hoe snel deze ontstaan. Daarna wordt bepaald of aanvullend allergieonderzoek zinvol is.

Verschillende voedingsmiddelen die een voedselallergie kunnen veroorzaken, waaronder melk, ei, noten, pinda, vis, schaaldieren en tarwe.

Wat is een voedselallergie?

Bij een voedselallergie reageert het afweersysteem op een bestanddeel van een voedingsmiddel, meestal een eiwit.

Op deze pagina gaat het voornamelijk over de directe, IgE-gemedieerde voedselallergie. Bij deze vorm ontstaan klachten doorgaans relatief snel na het eten of drinken van het betreffende voedingsmiddel.

Het lichaam heeft dan IgE-antistoffen gevormd tegen een bepaald allergeen. Bij opnieuw contact kan hierdoor een allergische reactie ontstaan.

Er bestaan ook andere vormen van voedselallergie waarbij andere delen van het afweersysteem betrokken zijn. Deze vragen om andere diagnostiek en vallen niet onder het reguliere voedselallergieonderzoek van Allergie Centra Nederland.

Welke klachten kunnen bij een voedselallergie passen?

Een directe voedselallergie kan verschillende klachten veroorzaken. Niet iedereen krijgt dezelfde reactie en ook de ernst kan verschillen.

Mogelijke klachten zijn:

  • jeuk of tintelingen in de mond of keel;
  • zwelling van lippen, tong of oogleden;
  • galbulten of netelroos;
  • roodheid of jeuk van de huid;
  • misselijkheid, buikpijn of braken;
  • een loopneus of niezen;
  • hoesten, piepen of benauwdheid;
  • duizeligheid of flauwvallen;
  • in ernstige gevallen anafylaxie.

Bij het beoordelen van een mogelijke voedselallergie kijken we niet alleen naar welke klachten ontstaan. Ook het tijdstip waarop de reactie begint, hoeveel van het voedingsmiddel is gegeten en of dezelfde reactie vaker is opgetreden, zijn belangrijk.

Hoe snel ontstaan klachten?

Bij een directe IgE-gemedieerde voedselallergie ontstaan klachten meestal snel: vaak binnen enkele minuten tot ongeveer twee uur na het eten.

Een duidelijke reactie die meerdere keren kort na hetzelfde voedingsmiddel ontstaat, kan daarom aanleiding zijn om verder onderzoek te overwegen.

Klachten die pas vele uren later optreden of langdurig aanwezig zijn, zijn minder kenmerkend voor een directe voedselallergie.

Langdurige buikpijn, een opgeblazen gevoel, diarree of wisselende ontlasting kunnen bijvoorbeeld veel verschillende oorzaken hebben en wijzen op zichzelf niet op een voedselallergie.

Voedselallergie in combinatie met inspanning

Soms ontstaat een allergische reactie op een voedingsmiddel alleen wanneer kort daarvoor of daarna intensief wordt gesport. Dit wordt food-dependent exercise-induced anaphylaxis (FDEIA) genoemd. Lees meer hierover in onze blog: Anafylaxie door inspanning en voeding: zeldzaam maar levensbedreigend.

Welke voedingsmiddelen kunnen een allergische reactie veroorzaken?

In principe kunnen verschillende voedingsmiddelen een allergische reactie veroorzaken. Sommige voedingsmiddelen zijn daarbij vaker betrokken.

Voorbeelden zijn:

  • pinda;
  • boomnoten, zoals hazelnoot, cashewnoot, walnoot en
  • pistache;
  • koemelk;
  • kippenei;
  • vis;
  • schaal- en schelpdieren;
  • soja;
  • tarwe;
  • sesam;
  • bepaalde soorten fruit en groenten.

Een allergie voor één voedingsmiddel betekent niet automatisch dat u ook allergisch bent voor andere producten uit dezelfde groep.

Lees meer over onder andere pinda-allergie, notenallergie, koemelkallergie, allergie voor schaaldieren en allergie voor fruit.

Voedselallergie of voedselintolerantie?

Een voedselallergie en een voedselintolerantie zijn niet hetzelfde.

Voedselallergie

Bij een voedselallergie is het afweersysteem betrokken. Bij een directe voedselallergie gaat het meestal om IgE-antistoffen tegen bepaalde eiwitten in voeding.

Voedselintolerantie

Bij een voedselintolerantie is geen sprake van hetzelfde allergische mechanisme. Een bekend voorbeeld is lactose-intolerantie.

Een voedselintolerantie kan wel degelijk klachten veroorzaken, maar wordt op een andere manier onderzocht en behandeld.

Allergie Centra Nederland onderzoekt geen voedselintoleranties, PDS- of FODMAP-problematiek en voert geen IgG-voedseltesten of algemene testen voor voedselgevoeligheden uit.

Lees meer over het verschil tussen voedselallergie en voedselintolerantie.

Kruisreacties en oraal allergiesyndroom

Soms reageert het afweersysteem op voedingsmiddelen doordat bepaalde eiwitten lijken op allergenen waarvoor iemand al allergisch is. Dit noemen we een kruisreactie.

Een bekend voorbeeld is een kruisreactie tussen pollen en plantaardige voeding. Iemand met een pollenallergie kan bijvoorbeeld jeuk of tintelingen in de mond krijgen na het eten van bepaalde rauwe vruchten, groenten of noten.

Dit wordt het oraal allergiesyndroom of pollen-voedsel-syndroom genoemd.

De aard en ernst van kruisreacties verschillen per persoon. Daarom wordt ook hierbij altijd naar het volledige klachtenpatroon gekeken.

Lees ook meer over kruisreacties bij allergieën.

Is allergieonderzoek zinvol bij uw klachten?

Een allergietest wordt niet standaard uitgevoerd bij iedere klacht na voeding. Tijdens een consult wordt eerst bekeken welk voedingsmiddel verdacht is, hoe snel de klachten ontstaan en of gericht onderzoek iets kan toevoegen.

Vrouw met galbulten en zwelling van de lippen tijdens een allergische reactie, met een adrenaline-auto-injector in haar hand.

Hoe wordt een mogelijke voedselallergie onderzocht?

Een voedselallergie wordt niet vastgesteld op basis van alleen een allergietest. De uitslag moet altijd worden beoordeeld in combinatie met uw klachten en medische voorgeschiedenis.

Bij Allergie Centra Nederland begint het onderzoek daarom altijd met een consult.

Eerst een consult

Tijdens het consult bespreken we onder andere:

  • welk voedingsmiddel mogelijk de klachten veroorzaakt;
  • welke klachten optreden;
  • hoe snel de klachten na het eten beginnen;
  • hoeveel ervan is gegeten;
  • of dezelfde reactie eerder is opgetreden;
  • of het voedingsmiddel soms ook zonder klachten kan worden gegeten;
  • of er andere allergieën zijn;
  • of een kruisreactie mogelijk is.

Op basis hiervan wordt bepaald of een directe voedselallergie aannemelijk is en of aanvullend onderzoek zinvol is.

We testen daarom niet standaard op zoveel mogelijk voedingsmiddelen. Gericht testen op basis van het klachtenpatroon verkleint de kans op positieve testuitslagen die geen relatie hebben met de klachten.

Priktest bij voedingsmiddelen

Als er na het consult aanleiding is voor aanvullend onderzoek, kan een priktest worden uitgevoerd.

Allergie Centra Nederland beschikt voor voedingsmiddelen over een beperkt panel van 12 veelvoorkomende voedingsallergenen. Dit is dus geen uitgebreid panel waarmee op alle mogelijke voedingsmiddelen kan worden getest.

Welke allergenen worden getest, wordt bepaald aan de hand van uw klachten en medische voorgeschiedenis.

Prik-priktest met een vers voedingsmiddel

Niet ieder voedingsmiddel is beschikbaar als standaard testextract. In bepaalde situaties kan daarom een prik-priktest met een vers voedingsmiddel worden overwogen.

Daarbij wordt eerst in het verse voedingsmiddel geprikt en vervolgens oppervlakkig in de huid.

Een prik-priktest kan bijvoorbeeld relevant zijn wanneer één specifiek vers voedingsmiddel duidelijk verdacht is of wanneer een pollen-voedsel-kruisreactie wordt vermoed.

Deze test wordt alleen uitgevoerd als deze medisch zinvol en veilig wordt geacht. Niet ieder voedingsmiddel en niet iedere reactie is geschikt voor een prik-priktest.

Bloedonderzoek

In sommige situaties kan aanvullend bloedonderzoek worden aangevraagd.

Hierbij kan specifiek IgE tegen een bepaald allergeen worden bepaald. Ook deze uitslag moet altijd worden geïnterpreteerd in combinatie met de klachten.

Bloedonderzoek is geen algemene screening waarmee zonder duidelijke aanleiding kan worden vastgesteld voor welke voedingsmiddelen iemand allergisch is.

Wat betekent de uitslag van een allergietest?

Een positieve priktest of verhoogd specifiek IgE betekent dat er sprake is van sensibilisatie voor het onderzochte allergeen. Het afweersysteem herkent het allergeen.

Sensibilisatie is echter niet hetzelfde als een klinische voedselallergie. Iemand kan een positieve test hebben en het betreffende voedingsmiddel toch zonder klachten eten.

Een negatieve test maakt een directe IgE-gemedieerde allergie voor het onderzochte allergeen minder waarschijnlijk. Ook een negatieve uitslag wordt echter altijd beoordeeld in combinatie met de klachten en medische voorgeschiedenis.

Daarom wordt een testuitslag nooit op zichzelf beoordeeld.

Wat onderzoekt Allergie Centra Nederland niet?

Bij voedingsmiddelen richten we ons op mogelijke directe, IgE-gemedieerde allergische reacties.

Wij doen geen onderzoek naar:

  • voedselintoleranties;
  • lactose-intolerantie;
  • MCAS
  • PDS- of FODMAP-problematiek;
  • algemene voedselgevoeligheden;
  • IgG tegen voedingsmiddelen;
  • niet-IgE-gemedieerde voedselallergieën;
  • orale voedselprovocatietesten.

Wij bieden daarnaast geen orale immunotherapie voor voedselallergie aan.

Een orale voedselprovocatietest is een onderzoek waarbij het verdachte voedingsmiddel daadwerkelijk wordt gegeten om te beoordelen of klachten ontstaan. Dit onderzoek wordt bij Allergie Centra Nederland niet uitgevoerd. Als een dergelijke test nodig is, kan verdere beoordeling in een daarvoor geschikt centrum nodig zijn.

Wat kunt u doen bij een vastgestelde voedselallergie?

Wat nodig is bij een voedselallergie hangt af van het voedingsmiddel en de ernst van eerdere reacties.

Het beleid kan bijvoorbeeld bestaan uit:

  • het vermijden van het relevante voedingsmiddel;
  • letten op ingrediënten en etiketten;
  • aandacht voor mogelijke kruisbesmetting;
  • voedingsadvies;
  • begeleiding door een diëtist;
  • medicatie wanneer daar een medische indicatie voor bestaat.

Bij patiënten met een risico op een ernstige allergische reactie kan een arts beoordelen of bijvoorbeeld een adrenaline-auto-injector nodig is.

Het is niet verstandig om zonder duidelijke reden grote groepen voedingsmiddelen uit het dieet te verwijderen. Een positieve allergietest alleen is daarvoor onvoldoende.

Wanneer moet u direct medische hulp zoeken?

Een voedselallergie kan in sommige gevallen leiden tot anafylaxie. Dit is een ernstige allergische reactie die snel kan ontstaan.

Alarmsymptomen zijn onder andere:

  • toenemende benauwdheid;
  • piepende of moeilijke ademhaling;
  • zwelling van tong of keel;
  • problemen met slikken of spreken;
  • ernstige duizeligheid;
  • flauwvallen of bewustzijnsverlies;
  • snel toenemende klachten waarbij meerdere delen van het lichaam betrokken zijn.

Heeft u op dit moment een ernstige allergische reactie of vermoedt u anafylaxie? Zoek dan direct medische hulp en bel bij ernstige klachten 112.

Allergie Centra Nederland biedt geen acute spoedzorg voor allergische reacties.

Uw klachten na voeding laten beoordelen?

Heeft u herhaaldelijk klachten na een bepaald voedingsmiddel? Met een verwijzing van uw huisarts of medisch specialist kunnen we tijdens een consult beoordelen of uw klachten bij een directe allergische reactie kunnen passen en of aanvullend onderzoek zinvol is.

Zorgprofessional voert een huidpriktest uit op de onderarm van een patiënt als onderdeel van allergieonderzoek.

Artikel geschreven door:
Jamy van den Brink, huidtherapeut

Medisch gecontroleerd door:
Folkert Blok, dermatoloog-chemicus

Laatste inhoudelijke update: 13 augustus 2026

Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Bij ernstige acute allergische klachten dient u direct medische hulp in te schakelen.

Veelgestelde vragen over voedselallergie

Hoe weet ik of ik een voedselallergie heb?

Bij een directe voedselallergie ontstaan klachten meestal relatief snel na het eten van een bepaald voedingsmiddel. Tijdens een consult wordt gekeken naar het klachtenpatroon, de timing en eerdere reacties. Als daar aanleiding voor is, kan gericht allergieonderzoek worden uitgevoerd.

Kan ik mij laten testen op voedselallergie?

Ja, in bepaalde situaties. Bij Allergie Centra Nederland vindt eerst een consult plaats. Daarna wordt bepaald of allergieonderzoek zinvol is en welke test het beste aansluit bij uw klachten.

Kan ik op alle voedingsmiddelen tegelijk worden getest?

Nee. Allergie Centra Nederland beschikt over een beperkt priktestpanel van 12 veelvoorkomende voedingsallergenen.

Bovendien is het meestal niet zinvol om zonder duidelijke verdenking op grote aantallen voedingsmiddelen te testen. Daarom wordt altijd eerst beoordeeld welk voedingsmiddel mogelijk relevant is.

Wat als het verdachte voedingsmiddel niet in het priktestpanel zit?

Bij een duidelijk verdacht vers voedingsmiddel kan soms een prik-priktest worden overwogen. Deze test wordt alleen uitgevoerd als deze medisch relevant en veilig wordt geacht. Soms wordt een bloedonderzoek aangevraagd.

Wat betekent een positieve priktest?

Een positieve priktest betekent dat uw afweersysteem het onderzochte allergeen herkent. Dit noemen we sensibilisatie.

Dit betekent niet automatisch dat u ook klachten krijgt wanneer u het voedingsmiddel eet. De uitslag wordt daarom altijd beoordeeld in combinatie met uw klachten.

Zijn buikklachten altijd een teken van voedselallergie?

Nee. Buikklachten kunnen onderdeel zijn van een allergische reactie, maar hebben ook veel andere mogelijke oorzaken. Vooral langdurige buikklachten zonder duidelijke directe reactie na een voedingsmiddel zijn niet kenmerkend voor een IgE-gemedieerde voedselallergie.

Wat is het verschil tussen voedselallergie en voedselintolerantie?

Bij een voedselallergie is het afweersysteem betrokken. Bij een voedselintolerantie speelt een ander mechanisme. Allergie Centra Nederland onderzoekt geen voedselintoleranties.

Doet Allergie Centra Nederland voedselprovocatietesten?

Nee. Wij voeren geen orale voedselprovocatietesten uit. Als dit onderzoek nodig is, kan verdere beoordeling in een daarvoor geschikt centrum nodig zijn.

Heb ik een verwijzing nodig?

Ja. Voor een consult en medisch-specialistisch allergieonderzoek bij Allergie Centra Nederland heeft u een verwijzing van uw huisarts of medisch specialist nodig.

Meer soorten allergieën

Beroepsallergie

Beroepsallergieën ontstaan wanneer mensen allergisch worden voor stoffen waarmee ze regelmatig in contact komen tijdens hun werk.

Meer over beroepsallergie

Contactallergie

Contactallergie, wat is het het precies? Contactallergie, ook wel allergische contactdermatitis genoemd, ontstaat wanneer de huid in aanraking komt met een allergeen, wat leidt tot een allergische reactie. Deze reactie wordt veroorzaakt door stoffen die normaal gesproken onschadelijk zijn, zoals nikkel, latex, parfum, of bepaalde chemicaliën in cosmetica en schoonmaakmiddelen.

Meer over contactallergie

Geneesmiddelallergie

Een reactie van het immuunsysteem op bepaalde medicijnen die kan leiden tot symptomen zoals huiduitslag, jeuk, zwelling, ademhalingsproblemen.

Meer over geneesmiddelallergie

Insectengifallergie

Insectengifallergie, wat is het het precies?
Insectengifallergie is een allergische reactie op het gif dat sommige insecten injecteren wanneer ze steken. Het komt voornamelijk voor bij steken van wespen, bijen, horzels en soms ook mieren. Een insectengifallergie ontstaat wanneer het immuunsysteem overdreven reageert op de eiwitten in het gif, waardoor er een allergische reactie ontstaat. Dit kan variëren van milde symptomen, zoals zwelling en roodheid op de plek van de steek, tot ernstige systemische reacties die het hele lichaam treffen.

Meer over insectengifallergie

Luchtwegallergie

Een luchtwegallergie, ook wel inhalatieallergie genoemd, ontstaat wanneer je kleine deeltjes inademt, zoals pollen, huisstofmijt, schimmelsporen en dierlijke huidschilfers. Deze deeltjes worden allergenen genoemd. Wanneer ze in je luchtwegen terechtkomen, kan je immuunsysteem overreageren en een allergische reactie veroorzaken.

Meer over luchtwegallergie

Zonneallergie

Zonneallergie is een verzamelnaam voor huidreacties door zon. Lees over PMLE, fotoallergie, fototoxiciteit, zonnebrandcrème en testen.

Meer over zonneallergie
Contact

Afspraak maken?

Om bij Allergie Centra Nederland een afspraak te kunnen maken hebben wij een verwijzing nodig van uw huisarts of specialist. Zodra wij deze hebben ontvangen plannen wij graag een afspraak met u in. U mag ons natuurlijk ook altijd zelf bellen.

Allergietest Amsterdam
Denkt u dat u een allergie heeft?

Bij aanhoudende klachten is het belangrijk om dit te bespreken met uw huisarts of specialist. Met een verwijzing kunt u bij ons terecht voor allergieonderzoek.

We helpen u graag verder — zonder lange wachttijden.