Welke stoffen kunnen contactallergie veroorzaken?
Veel verschillende stoffen kunnen contactallergie veroorzaken. Hieronder staan veelvoorkomende groepen. De voorbeelden zijn bedoeld als herkenning, niet als volledige lijst.
Metalen
Nikkel is een bekende oorzaak van contactallergie. Ook kobalt of chroom kunnen meespelen. Denk aan sieraden, knopen, horloges, brillen, telefoons, gereedschap of werkomgeving.
Lees meer over nikkelallergie
Parfumstoffen
Parfumstoffen zitten niet alleen in parfum, maar ook in deodorant, cosmetica, huidverzorging, haarproducten, wasmiddel en sommige “natuurlijke” geurstoffen.
Lees meer over parfumallergie
Conserveermiddelen
Conserveermiddelen kunnen voorkomen in cosmetica, crèmes, zalven, schoonmaakmiddelen, verf, lijm en industriële producten. Ze zorgen ervoor dat producten langer houdbaar blijven, maar kunnen bij sommige mensen contactallergie geven.
Cosmetica en huidverzorging
Make-up, crèmes, zonnebrand, reinigers, deodorant, lippenproducten en gezichtsproducten kunnen stoffen bevatten die contactallergie veroorzaken. Dit geldt ook voor producten die als “mild”, “natuurlijk” of “voor gevoelige huid” worden verkocht.
Lees meer over cosmetica-allergie
Haarverf en haarproducten
Haarverf, shampoo, stylingproducten en kappersproducten kunnen contactallergie geven. Een bekende stof in haarverf is PPD. Klachten kunnen zitten op de hoofdhuid, haarlijn, oren, hals, gezicht of handen.
Lees meer over haarverfallergie
Lees meer over shampoo-allergie
Nagelproducten en acrylaten
Gellak, kunstnagels, nagellijm en acrylaten kunnen contactallergie veroorzaken. Klachten kunnen aan de handen ontstaan, maar ook in het gezicht of rond de ogen door overdracht via de vingers. Dit is ook relevant voor nagelstylisten.
Lees meer over acrylaten of nagelproducten
Rubber en handschoenen
Rubberversnellers in handschoenen, elastiek, schoenen of werkomgeving kunnen contactallergie veroorzaken. Dit speelt bijvoorbeeld bij mensen die veel handschoenen dragen in zorg, schoonmaak, laboratoriumwerk of andere beroepen.
Lees meer over beroepsallergie
Zalven, crèmes en geneesmiddelen op de huid
Soms ontstaat contactallergie voor een bestanddeel van een zalf, crème of medicinale behandeling. Denk aan lanoline/wolvet, wolalcoholen, conserveermiddelen, propyleenglycol, corticosteroïden of andere hulpstoffen.
Lees meer over allergisch reageren op eczeembehandeling
Werkstoffen
Contactallergie kan ontstaan door stoffen op het werk, zoals kappersproducten, schoonmaakmiddelen, acrylaten, epoxy, cement/chroom, lijmen, harsen, rubber, metaalbewerking, medische hulpmiddelen of laboratoriumstoffen.
Lees meer over beroepsallergie
Contactallergie door werk
Contactallergie kan ontstaan of verergeren door stoffen op het werk. Vooral bij beroepen met veel huidcontact, nat werk, handschoenen, chemische stoffen of producten is het belangrijk om blootstelling goed in kaart te brengen. Beroepen waarbij contactallergie of contacteczeem vaker kan spelen zijn onder andere:
- zorgmedewerkers
- kappers
- schoonmakers
- nagelstylisten
- schoonheidsspecialisten
- tandheelkundig personeel
- laboratoriummedewerkers
- bouwmedewerkers
- schilders
- metaalbewerkers
- horecamedewerkers
- bakkers
- bloemisten
- monteurs
Bij werkgerelateerde klachten kan samenwerking met huisarts, dermatoloog of bedrijfsarts belangrijk zijn. Soms is het niet voldoende om alleen de huid te behandelen; ook blootstelling op het werk moet dan worden aangepast.
Wanneer is een plakproef zinvol bij contactallergie?
Een plakproef is de belangrijkste test bij verdenking op allergisch contacteczeem. De test is vooral zinvol als het klachtenpatroon past bij een vertraagde huidreactie door contact met stoffen.
Een plakproef is te overwegen als:
- eczeem steeds terugkomt
- eczeem onvoldoende verbetert met behandeling
- klachten langer blijven bestaan of chronisch worden
- klachten samenhangen met producten, cosmetica, haarverf, deodorant, sieraden, handschoenen of werkstoffen
- er handeczeem, ooglideczeem, gezichtseczeem, okselklachten of werkgerelateerd eczeem is
- eczeem ontstaat op plekken waar producten of materialen de huid raken
- klachten verbeteren na vermijden en terugkomen bij hergebruik
- uw huisarts, dermatoloog, bedrijfsarts of specialist aanvullend onderzoek zinvol vindt
Bij een plakproef worden stoffen op de rug aangebracht en op meerdere momenten beoordeeld. Contactallergie kan vertraagd reageren, waardoor een late reactie pas na enkele dagen zichtbaar wordt. Een positieve test betekent niet automatisch dat de stof de oorzaak is. De uitslag moet worden gekoppeld aan uw klachten, producten, werkstoffen en dagelijkse blootstelling.
Laat beoordelen of een plakproef zinvol is
Eerder plakproeven gehad: heeft opnieuw testen zin?
Het korte en eerlijke antwoord is: soms wel, soms niet. Er is geen vaste regel die zegt dat plakproeven bijvoorbeeld elke vijf jaar opnieuw moeten worden herhaald. Zo simpel is het niet. Of opnieuw testen zinvol is, hangt vooral af van:
- wat er eerder precies is getest
- of er alleen een TRUE-test is gebruikt
- of er aanvullende reeksen zijn getest
- of eigen producten of werkstoffen zijn meegenomen
- of er een late aflezing is gedaan
- of uw klachten zijn veranderd
- of uw blootstellingen zijn veranderd
- of u inmiddels nieuw werk, nieuwe hobby’s, nieuwe cosmetica, nieuwe medicatie, andere handschoenen of andere producten gebruikt
Wanneer kan opnieuw plakproefonderzoek wél zinvol zijn?
1. Eerder onderzoek was beperkt
Als eerder alleen een beperkt testpanel is gebruikt, bijvoorbeeld alleen een TRUE Test, en er geen aanvullende of patiëntspecifieke reeksen zijn getest, kan herbeoordeling zinvol zijn. Zeker als uw klachten blijven bestaan of als uw blootstellingen niet goed in het eerdere onderzoek zijn meegenomen.
2. Er zijn geen eigen producten of werkstoffen meegenomen
Bij contactallergie is blootstelling belangrijk. Als u klachten krijgt door werk, cosmetica, handschoenen, zalven, crèmes, nagelproducten of andere specifieke producten, kan het nodig zijn om gerichter te kijken naar stoffen waarmee u daadwerkelijk in contact komt.
3. Uw klachten zijn veranderd
Opnieuw beoordelen kan logisch zijn als het eczeem nu op een andere plek zit, een ander patroon heeft of anders reageert op behandeling. Denk aan nieuwe klachten aan handen, oogleden, gezicht, oksels, hals of andere productcontactplekken.
4. Uw blootstelling is veranderd
Contactallergie kan ook later ontstaan. Ander werk, nieuwe hobby’s, andere handschoenen, nieuwe desinfectans, andere cosmetica, haarproducten, nagelproducten, medicinale zalven of materialen kunnen allemaal nieuwe blootstelling geven.
5. Er was geen late aflezing
Sommige contactallergieën worden pas laat zichtbaar. Als er destijds geen late aflezing rond dag 7 is gedaan, kunnen late reacties zijn gemist. In Nederlands onderzoek bleek dat 13,6% van de patiënten pas op dag 7 nieuw-positief was.
6. Er was kans op een fout-negatieve uitslag
Soms kan een reactie minder goed zichtbaar zijn. Denk aan recente UV-blootstelling van de rug, veel actief eczeem of gebruik van corticosteroïden op het testgebied kort voor het onderzoek. In zulke situaties kan een uitslag minder betrouwbaar zijn.
7. Er is sprake van chronisch handeczeem
Bij handeczeem dat langer dan drie maanden duurt of meer dan twee keer per jaar opvlamt ondanks goede behandeling, kan epicutaan onderzoek met een basisserie én patiëntspecifieke aanvullingen passend zijn.
Laat beoordelen of hernieuwd plakproefonderzoek zinvol is
Hoe verloopt het onderzoek naar contactallergie?
Bij Allergie Centra Nederland kijken we niet alleen naar de testuitslag, maar naar het hele verhaal. Contactallergieonderzoek begint daarom met een goede beoordeling van klachten, producten en blootstelling.
Stap 1: intake en consult
Tijdens het consult bespreken we onder andere:
- waar de klachten zitten
- wanneer de klachten begonnen
- hoe snel klachten ontstaan na contact
- of klachten terugkomen bij bepaalde producten of materialen
- huidverzorging
- cosmetica
- haarproducten
- deodorant
- zalven, crèmes en medicinale smeermiddelen
- handschoenen
- sieraden
- nagelproducten
- werk en hobby’s
- was- en schoonmaakmiddelen
- eerdere behandelingen
- eventuele eerdere plakproefuitslagen
Stap 2: keuze van testreeksen
We bepalen welke reeksen zinvol zijn. De routinereeks en aanvullende routinereeks worden altijd getest. Afhankelijk van het klachtenpatroon en de blootstelling kunnen aanvullende reeksen worden toegevoegd. Aanvullende reeksen kunnen bijvoorbeeld gericht zijn op parfumstoffen, cosmetica, conserveermiddelen, rubber, acrylaten, metalen, zware metalen, haarproducten, schoenen, tandheelkundige materialen, zonnebrand, tandpasta, uitwendige medicatie, corticosteroïden, emolientia of beroepsspecifieke stoffen. Onze dermatoloog heeft naast dermatologische expertise ook een achtergrond als chemicus. Dat helpt bij het beoordelen van ingrediënten, kruisreacties, productgroepen, werkstoffen en mogelijke blootstellingen.
Stap 3: plakken van teststoffen
De teststoffen worden in kleine testkamers op de rug aangebracht. Daarna blijven de pleisters voor 2 dagen zitten. U krijgt uitleg over wat u in die periode wel en niet moet doen.
Stap 4: meerdere afleesmomenten
De huid wordt op meerdere momenten beoordeeld, omdat contactallergie vertraagd kan reageren. Een late aflezing kan belangrijk zijn om late reacties niet te missen. Op dag 2, wanneer de plakkers worden verwijderd is de eerste aflezing, op dag 3 de tweede aflezing en wanneer relavant op dag 7 de derde aflezing.
Stap 5: beoordeling van relevantie
Een positieve plakproef is pas belangrijk als de stof past bij uw klachten en blootstelling. Daarom bespreken we welke reacties waarschijnlijk relevant zijn en welke mogelijk minder betekenis hebben.
Stap 6: advies
U krijgt uitleg over waar stoffen in kunnen zitten, wat u beter kunt vermijden en welke vervolgstappen passend zijn. Indien passend krijgt u een allergiepaspoort. Een huidtherapeut kan aanvullend productadvies geven. Hierbij wordt ook rekening gehouden met mogelijke kruisreacties.
Stap 7: terugkoppeling naar verwijzer
Uw verwijzer ontvangt altijd een terugkoppeling met de uitslagen, beoordeling en adviezen.
Wat helpt bij contactallergie?
De belangrijkste stap bij contactallergie is het herkennen en vermijden van een relevante stof. Daarnaast heeft de huid vaak tijd nodig om te herstellen. De aanpak kan bestaan uit:
- vermijden van relevante allergenen
- herstel van de huidbarrière
- beperken van irriterende factoren
- geschikte huidverzorging
- behandeling van eczeem via arts
- werk- of productaanpassing
- productadvies
- allergiepaspoort indien passend
- controle bij aanhoudende klachten
Als een relevante contactallergie wordt gevonden en vermeden, kunnen klachten verminderen of verdwijnen. Bij onderliggende atopische aanleg of irritatie kan eczeem soms blijven bestaan, maar vaak wel rustiger worden. Stop niet zomaar met voorgeschreven medicatie zonder overleg met uw arts.
Blijft eczeem terugkomen ondanks vermijden of smeren?
Als eczeem blijft terugkomen, kan een contactallergie of blootstelling aan een nog onbekende stof meespelen. Bij Allergie Centra Nederland beoordelen we welke stoffen en producten relevant kunnen zijn en of plakproeven zinvol zijn.
