Wat is uitslag onder de oksels?
Uitslag onder de oksels is geen diagnose, maar een klacht. Het kan gaan om roodheid, jeuk, een branderig gevoel, schilfering, eczeem, bultjes, pukkeltjes of nattende plekken.
De okselhuid is gevoelig. Dat komt doordat de oksel een huidplooi is waar warmte, vocht, zweet, wrijving en afsluiting samenkomen. Producten zoals deodorant, antitranspirant, scheerproducten of crèmes blijven daar vaak langer op de huid zitten. Ook scheren of ontharen kan de huid kwetsbaarder maken. Daardoor kan de huid sneller geïrriteerd raken. Soms ontstaat er eczeem door contactallergie. En soms is er iets anders aan de hand, zoals smetplekken, schimmel, bacteriële overgroei of ontsteking van haarzakjes. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar één mogelijk product te kijken, maar naar het hele klachtenpatroon.
Welke klachten passen bij okseluitslag?
Uitslag onder de oksels kan er per persoon anders uitzien. Veelvoorkomende klachten zijn:
- jeuk onder de oksels
- roodheid
- branderig gevoel
- schrale huid
- schilfering
- eczeemplekken
- bultjes
- pukkeltjes rond haarzakjes
- nattende plekken
- pijnlijke huid
- kloofjes
- verkleuring
- geur of nattigheid
- zwelling
- klachten na deodorant
- klachten na scheren
- klachten onder strakke kleding
Maak zo mogelijk foto’s, vooral als de uitslag wisselt of tijdens een consult minder zichtbaar is. Foto’s kunnen helpen om het patroon beter te beoordelen.
Waardoor kan uitslag onder de oksels ontstaan?
Irritatie door zweet, wrijving of scheren
De oksel is warm en vochtig. Daardoor kan de huid sneller geïrriteerd raken. Wrijving, zweet, strakke kleding, veel wassen, scheren of ontharen kunnen de huidbarrière beschadigen. Irritatie voelt vaak branderig, prikkend of schrijnend aan. De huid kan rood, gevoelig of schraal worden. Soms ontstaan er kleine bultjes of oppervlakkige wondjes, vooral na scheren.
Deodorant of antitranspirant
Deodorant of antitranspirant kan klachten onder de oksels geven. Dat is niet altijd allergie. Soms gaat het om irritatie, bijvoorbeeld door alcohol, parfumstoffen, scheren of aanbrengen op een beschadigde huid. Een deodorant is bedoeld om geur te verminderen. Een antitranspirant remt zweten. In beide producten kunnen stoffen zitten die bij sommige mensen irritatie of contactallergie geven, zoals geurstoffen, conserveermiddelen, propyleenglycol, aluminiumzouten of andere hulpstoffen.
Lees meer over allergie voor deodorant
Contactallergie
Bij een contactallergie reageert de huid vertraagd op een stof die de huid raakt. Klachten ontstaan vaak pas uren tot dagen na contact. De huid wordt dan rood, jeukend, schilferend of eczeemachtig. Bij okselklachten kan contactallergie bijvoorbeeld ontstaan door:
- deodorant
- antitranspirant
- parfumstoffen
- conserveermiddelen
- scheerproducten
- crèmes of zalven
- wasmiddel
- textielstoffen
- hulpstoffen in producten
Een positieve plakproef is pas belangrijk als de stof ook past bij uw klachten en blootstelling.
Intertrigo of smetplekken
Warmte, vocht en wrijving in huidplooien kunnen smetplekken geven. Dit wordt ook intertrigo genoemd. De huid kan rood, gevoelig, nattend of pijnlijk zijn. Smetplekken kunnen lijken op eczeem of allergie, maar hebben een andere aanpak. Soms spelen schimmels of bacteriën mee.
Schimmel, bacteriële overgroei of erythrasma
Soms wordt okseluitslag veroorzaakt of onderhouden door schimmel, bacteriële overgroei of erythrasma. Dit kan lijken op eczeem of irritatie. Denk hier vooral aan bij nattende plekken, geur, pijn, uitbreiding of onvoldoende verbetering. In dat geval is beoordeling door huisarts of dermatoloog belangrijk.
Folliculitis
Folliculitis is een ontsteking van haarzakjes. Dit kan kleine pukkeltjes of bultjes onder de oksels geven. Het kan ontstaan na scheren, wrijving, zweten of afsluiting. Dit is niet hetzelfde als contactallergie, al kunnen irritatie en producten wel bijdragen aan het ontstaan van klachten.
Hidradenitis suppurativa
Pijnlijke terugkerende knobbels, abcessen of littekens in de oksels passen niet bij gewone deodorantallergie. Dit kan passen bij hidradenitis suppurativa. Laat dit beoordelen door uw huisarts of dermatoloog. Bij dit soort klachten is allergieonderzoek meestal niet de eerste stap.
Psoriasis inversa of ander eczeem
Sommige huidaandoeningen geven rode plekken in huidplooien, zoals psoriasis inversa of een ander eczeembeeld. Ook atopisch eczeem of irritatief eczeem kan in de oksels voorkomen.
Als het beeld niet duidelijk past bij een productreactie, is beoordeling door huisarts of dermatoloog soms eerst nodig.
Is okseluitslag allergie of irritatie?
Irritatie komt vaak voor in de oksels. De huid is daar gevoelig door warmte, vocht, zweet, scheren en wrijving. Irritatie kan snel branderig of schrijnend aanvoelen.
Contactallergie is waarschijnlijker als:
- klachten steeds terugkomen na hetzelfde product
- klachten ontstaan na deodorant, antitranspirant, scheerproduct of crème
- klachten uren tot dagen na gebruik opkomen
- de huid rood, jeukend, schilferend of eczeemachtig wordt
- stoppen met het product duidelijke verbetering geeft
- klachten terugkomen bij opnieuw gebruik
- er ook eczeem is op andere plekken door producten, zoals hals, gezicht of handen
Irritatie is waarschijnlijker als:
- de huid direct brandt of prikt na aanbrengen
- klachten ontstaan na scheren
- de huid rood en gevoelig is door wrijving of zweet
- klachten vooral ontstaan bij warmte, sport of strakke kleding
- het snel verbetert met rust en vermijden van irritatie
Een combinatie komt vaak voor. Een geïrriteerde huid kan gevoeliger reageren op producten.
Twijfelt u of deodorant of een product meespeelt?
Als klachten steeds terugkomen na deodorant, antitranspirant, scheerproducten, crèmes of wasmiddel, kan contactallergie een rol spelen. Met een goede beoordeling van het klachtenpatroon en de gebruikte producten kan worden bepaald of een plakproef zinvol is.
