Veel mensen hebben meer last van huisstofmijt in de winter. Zodra het buiten kouder wordt en de verwarming aangaat, nemen de klachten toe. Een verstopte neus bij het wakker worden, niezen, jeukende ogen of een kriebelhoest die ’s nachts erger wordt. Hoe dat komt en wat u er zelf aan kunt doen, leest u hieronder.
Wat is huisstofmijt eigenlijk?
Huisstofmijten zijn kleine spinachtige diertjes die met het blote oog niet te zien zijn. Ze leven van huidschilfers en komen in vrijwel elk huis voor, vooral in matrassen, kussens, dekbedden, gestoffeerde meubels en vloerbedekking. Niet de mijt zelf, maar eiwitten in de uitwerpselen van de mijt veroorzaken de allergische reactie. Die deeltjes komen bij het opschudden van beddengoed of bij stofzuigen in de lucht en worden zo ingeademd.
Waarom meer last van huisstofmijt in de winter?
Huisstofmijten gedijen het best in een warme en vochtige omgeving. Aan het einde van de zomer en in het vroege najaar zijn de omstandigheden binnenshuis vaak ideaal en groeit de mijtpopulatie flink. Als de mijten daarna afsterven, blijven hun uitwerpselen en resten achter in het huisstof.
Daar komt bij dat we in de koude maanden meer binnen zijn, minder ventileren en de ramen vaker dicht houden. Allergenen blijven daardoor langer in de lucht en in huis hangen. De verwarming zorgt bovendien voor luchtstromen die stof doen opwervelen. U krijgt dus juist in deze maanden meer binnen van de stoffen waar u op reageert.
Welke klachten passen bij een huisstofmijtallergie?
De klachten lijken vaak op een verkoudheid die maar niet overgaat. Denk aan een verstopte of loopneus, vooral ’s ochtends, niezen en jeukende, tranende ogen. Ook hoesten of een benauwd gevoel komt voor, soms met verergering van astma. Bij mensen met constitutioneel eczeem wordt soms gedacht dat huisstofmijt ook het eczeem kan verergeren, al is dat verband minder duidelijk.
Houden klachten langer dan een paar weken aan, of zijn ze ’s ochtends steeds het ergst, dan is het verstandig om aan een allergie te denken.
Uw woonomgeving saneren
Een belangrijke stap bij een huisstofmijtallergie is het saneren van uw woonomgeving. Daarmee bedoelen we dat u uw huis zo inricht en onderhoudt dat er zo min mogelijk huisstofmijt en mijtallergeen overblijft. Medicijnen bestrijden de klachten, sanering pakt de bron aan. Begin bij de slaapkamer, want daar brengt u een groot deel van de dag door en daar zitten de meeste mijten.
Volledig mijtvrij wordt een huis nooit, maar u kunt de hoeveelheid allergeen wel flink verminderen. Ventileer elke dag, ook in de winter. Zet de roosters open en lucht de slaapkamer kort maar goed. Houd de luchtvochtigheid in huis niet te hoog, want mijten houden van vocht.
Was het beddengoed regelmatig op 60 graden. Kies in de slaapkamer bij voorkeur voor een gladde vloer in plaats van vloerbedekking. Stofzuig met een stofzuiger met een goed filter en neem oppervlakken af met een vochtige doek. Beperk daarnaast knuffels, kussens en open boekenkasten in de slaapkamer, of was knuffels regelmatig.
Let ook op het materiaal van uw dekbed en kussen. Soms geeft een dekbed of kussen gevuld met ganzendons of eendendons zelf ook een allergie. Een donzen dekbed of kussen kunt u bovendien niet op 60 graden wassen. Heeft u veel klachten in bed, dan kan het zinvol zijn om over te stappen op een synthetische vulling die wel op 60 graden gewassen kan worden.
Sanering werkt het best als u de maatregelen combineert en volhoudt. Eén losse maatregel, zoals alleen een nieuw kussen, heeft meestal weinig effect. Het kan enkele weken tot maanden duren voordat u merkt dat de klachten afnemen. Meer achtergrond en praktische tips leest u in onze blog over huisstofmijtallergie en een huisstofmijtvrij huis.
Mijtdichte hoezen voor matras, kussen en dekbed, ook wel encasings genoemd, worden vaak aangeraden. Het effect daarvan valt in onderzoek tegen. In een grote Nederlandse studie kregen 279 patiënten met allergische rinitis een jaar lang mijtdichte of gewone hoezen. De hoeveelheid mijtallergeen in de matras daalde met de mijtdichte hoezen flink, maar de neusklachten verbeterden niet. Dat onderzoek van Terreehorst verscheen in 2003 in de New England Journal of Medicine. Een grote Cochrane review van Gotzsche en Johansen uit 2008 bekeek 55 onderzoeken bij mensen met astma. Maatregelen tegen huisstofmijt, hoezen meegerekend, hadden daarin geen effect op longfunctie, klachten of medicijngebruik. Ook een Cochrane review bij allergische rinitis concludeert dat hoezen als losse maatregel waarschijnlijk niet helpen. Mijtdichte hoezen zijn dus geen oplossing op zichzelf.
De woonomgeving kan erg belangrijk zijn. Niet alleen huisstofmijt kan klachten geven. Vooral in oudere huizen is soms schimmel het probleem, bijvoorbeeld Alternaria alternata. Dit is een zwarte schimmel die kan groeien in vochtige ruimtes, zoals de badkamer, de kelder of rond kozijnen. Ziet u zwarte plekken op muren of plafonds, of ruikt het muf in huis, dan is het verstandig om daar ook aan te denken.
Wanneer laat u zich onderzoeken?
Twijfelt u of uw klachten door huisstofmijt komen, of helpen maatregelen in huis onvoldoende? Dan kan allergologisch onderzoek duidelijkheid geven. Met een huidtest of bloedonderzoek is na te gaan of u gevoelig bent voor huisstofmijt of voor andere allergenen, zoals huisdieren of schimmels. Op basis daarvan bespreken we welke behandeling bij u past.
Welke medicijnen helpen bij een huisstofmijtallergie?
Er zijn verschillende soorten medicijnen die de klachten kunnen verminderen. Antihistaminica in tabletvorm helpen vooral tegen niezen, jeuk en een loopneus. Een deel is vrij verkrijgbaar bij de drogist, zoals loratadine, cetirizine en fexofenadine. Andere antihistaminica moeten door een arts worden voorgeschreven, zoals desloratadine, levocetirizine, bilastine, ebastine en rupatadine. Is één tablet per dag niet voldoende, dan kan de dosering in overleg met uw arts worden verhoogd naar twee tot drie keer per dag, en soms zelfs vier keer per dag. Let daarbij wel op mogelijke bijwerkingen, zoals slaperigheid en hoofdpijn.
Antihistaminica bestaan ook als neusspray en als oogdruppels. Die werken plaatselijk, precies daar waar u de klachten heeft. Daarnaast zijn er neussprays met een corticosteroïd. Die remmen de ontsteking in het neusslijmvlies en helpen vooral goed bij een verstopte neus. Ze worden als losse behandeling gebruikt, maar er bestaan ook combinatiepreparaten waarin een antihistaminicum en een corticosteroïd samen in één neusspray zitten.
Helpen deze middelen onvoldoende, dan is in sommige gevallen immunotherapie een mogelijkheid. Dat is een behandeling die zich richt op de oorzaak van de allergie.
Herkent u deze klachten? Bij Allergie Centra kunnen we uitzoeken of huisstofmijt de oorzaak is. U kunt contact opnemen met een van onze vestigingen.
Folkert Blok, dermatoloog
Bronnen
Terreehorst en collega’s, New England Journal of Medicine 2003
Cochrane review over huisstofmijtmaatregelen bij astma
Cochrane review over huisstofmijtmaatregelen bij allergische rinitis