Astma in huis - door omgeving

Bent u thuis vaker benauwd dan elders? Moet u hoesten wanneer u het bed verschoont? Krijgt u een piepende ademhaling bij een kat, in een vochtige ruimte of na een dag op het werk? Dan is de vraag logisch: zit er iets in mijn omgeving dat mijn astma erger maakt?

Dat kan. Astmaklachten worden niet alleen beïnvloed door wat er in de longen gebeurt. Ook de lucht die u inademt, uw woning, school of werkplek en zelfs langdurige stress kunnen een rol spelen. Een wetenschappelijk overzicht in het Journal of Allergy and Clinical Immunology beschrijft hoe biologische, lichamelijke en sociale omgevingsfactoren samenhangen met meer astmaklachten en meer zorggebruik.

Toch is het antwoord zelden zo eenvoudig als “koop een luchtreiniger” of “doe de kat weg”. Niet iedere luchtwegprikkel is een allergie. Een positieve allergietest bewijst bovendien niet automatisch dat die stof uw astma veroorzaakt. De beste aanpak begint daarom met drie vragen:

  1. Op welke momenten en plaatsen ontstaan de klachten?
  2. Gaat het om een allergie, een irriterende prikkel of iets anders?
  3. Welke maatregel pakt de werkelijke bron aan?

In het kort: kan uw omgeving astma verergeren?

Ja. Huisstofmijt, huisdieren, pollen en sommige schimmels kunnen klachten uitlokken als u daarvoor allergisch bent. Rook, damp van e-sigaretten, fijnstof, sterke geuren, verbrandingsgassen en vochtige lucht kunnen de luchtwegen ook prikkelen zonder dat er een allergie bestaat. Daarnaast kunnen virale infecties, werkblootstelling en stress de astmacontrole verslechteren.

Omgevingsmaatregelen zijn vooral zinvol wanneer ze aansluiten bij uw persoonlijke klachtenpatroon. Ze zijn een aanvulling op een goede astmabehandeling en vervangen uw voorgeschreven inhalatiemedicatie niet.

Wat gebeurt er in de longen bij astma?

Bij astma zijn de luchtwegen chronisch ontstoken en overgevoelig. De klachten wisselen. Op het ene moment ademt u normaal, terwijl de luchtwegen op een ander moment vernauwen. Dit kan leiden tot:

  • benauwdheid of kortademigheid
  • een piepende ademhaling
  • hoesten, vooral ’s nachts of vroeg in de ochtend
  • een drukkend gevoel op de borst
  • minder goed kunnen sporten of bewegen

Astma wordt niet vastgesteld met een allergietest. Daarvoor kijkt een huisarts of longarts naar het klachtenpatroon en naar wisselingen in de luchtstroom, meestal met longfunctieonderzoek. Een allergietest kan daarna helpen onderzoeken of een inhalatieallergie een van de factoren is die de klachten uitlokt.

Volgens de internationale GINA-richtlijn uit 2026( Global Initiative for Asthma, 2026) kunnen onder meer blootstelling aan relevante allergenen, roken, vapen, luchtvervuiling en grote psychische of sociaaleconomische problemen het risico op astma-aanvallen verhogen.

Een astmaprikkel is niet automatisch een allergie

Dit verschil is belangrijk. Bij een allergie reageert het afweersysteem op een normaal onschuldig eiwit, bijvoorbeeld van huisstofmijt, een kat of graspollen. Het lichaam heeft dan specifieke IgE-antistoffen gemaakt. Dit heet sensibilisatie.
Sensibilisatie is nog niet hetzelfde als een klinisch relevante allergie. Iemand kan een positieve huidpriktest hebben zonder merkbare klachten bij blootstelling. De uitslag wordt pas echt betekenisvol als deze past bij het verhaal: welke klachten ontstaan, hoe snel gebeurt dat en komt het patroon opnieuw terug?
Andere stoffen kunnen de luchtwegen rechtstreeks irriteren. Denk aan tabaksrook, fijnstof, parfum, schoonmaaksprays, koude lucht of bak- en braaddampen. Daarvoor hoeft een allergietest niet positief te zijn. De luchtwegen reageren dan door hun verhoogde prikkelbaarheid.

Wilt u meer lezen over stoffen die via de lucht klachten kunnen geven? Bekijk dan onze pagina over luchtwegallergie.

1. Huisstofmijt: vooral belangrijk als u ervoor allergisch bent

Huisstofmijten zijn microscopisch kleine spinachtigen die vooral leven in matrassen, beddengoed, tapijt en gestoffeerde meubels. De allergenen zitten in hun ontlasting en lichaamsresten en kunnen bij een huisstofmijtallergie onder meer niezen, een verstopte neus, jeukende ogen, hoesten en piepen veroorzaken.
Klachten vallen soms op in bed, vroeg in de ochtend of tijdens het schoonmaken, maar dat patroon is niet bewijzend: een positieve huidpriktest of bloedtest toont alleen dat iemand gesensibiliseerd is en niet dat huisstofmijt daadwerkelijk de astmaklachten veroorzaakt.
Koop niet alleen op basis van een positieve test dure hoezen, sprays of apparaten, maar laat eerst beoordelen of de allergie bij het klachtenpatroon past en of de astma goed wordt behandeld. Bij een waarschijnlijk relevante allergie kunnen haalbare maatregelen op meerdere plaatsen worden gecombineerd. Een hoes kan daarvan onderdeel zijn, maar is geen zelfstandige astmabehandeling. Voor zorgvuldig geselecteerde patiënten met een bevestigde huisstofmijtallergie en voldoende stabiele astma kan een arts soms sublinguale allergeenimmunotherapie overwegen.

Lees meer over symptomen, onderzoek en gerichte maatregelen bij huisstofmijtallergie en bekijk onze praktische tips tegen huisstofmijt.

2. Vocht en schimmel kunnen ook zonder schimmelallergie klachten geven

Een vochtige woning, school of werkplek en zichtbare schimmel hangen samen met meer neus- en luchtwegklachten, luchtweginfecties en het ontstaan of verergeren van astma. Dat geldt ook zonder aantoonbare schimmelallergie. Bij een echte allergie reageert het afweersysteem met specifieke IgE-antistoffen op bepaalde schimmelallergenen.

Zonder zo’n allergie kunnen sporen en kleine schimmelfragmenten ook de ogen, huid, neus, keel en overgevoelige luchtwegen irriteren en de eerste afweerreactie in de luchtwegen activeren. Bovendien gaat vocht vaak samen met bacteriën, huisstofmijt en irriterende stoffen uit natte of beschadigde bouwmaterialen. Een negatieve huidpriktest of bloedtest maakt een beschimmelde ruimte daarom niet gezond: zo’n test onderzoekt alleen sensibilisatie voor de schimmels waarop is getest en beoordeelt niet de volledige luchtkwaliteit van een gebouw.

Naast astma kunnen neus-, keel-, oog- en huidirritatie, hoesten en bronchitisachtige klachten optreden. Hoofdpijn, vermoeidheid en concentratieproblemen zijn minder specifiek en mogen niet zonder verder onderzoek aan “schimmelvergiftiging” worden toegeschreven. Een overgevoeligheidslongontsteking met mogelijke blijvende longschade kan voorkomen, maar is zeldzaam; schimmelinfecties zijn vooral een risico bij een sterk verminderde afweer of bepaalde chronische longziekten. Langdurige blootstelling kan bestaande klachten in stand houden en is in onderzoek ook in verband gebracht met nieuw ontstane astma en rhinitis. Schimmel op een andere verdieping blijft niet per definitie daar: open verbindingen, ventilatie en luchtstromen kunnen deeltjes verspreiden. Worden klachten of het gebruik van noodmedicatie op werkdagen erger en buiten het werk minder, houd dan een dagboek bij en bespreek dit met de huisarts en bedrijfsarts. Thuis én op het werk moet de vochtbron worden opgelost. Alleen overschilderen is onvoldoende. De GGD adviseert verwijderen, vocht beperken, ventileren en verwarmen. Laat terugkerende of uitgebreide schimmel deskundig beoordelen en neem bij toenemende benauwdheid of vaker gebruik van astmamedicatie contact op met de huisarts. Lees meer over schimmelallergie.

3. Katten en honden: de allergenen zitten niet alleen in de haren

Bij een huisdierenallergie reageert het afweersysteem op eiwitten uit onder meer huidschilfers, speeksel en urine. Daardoor is een kort- of langharig dier niet automatisch beter te verdragen.

Onderzoek naar zogenoemde hypoallergene hondenrassen vond geen bewijs dat deze rassen thuis tot een lagere blootstelling aan hondenallergenen leiden. Een “hypoallergene hond” biedt dus geen garantie voor iemand met hondenallergie of allergisch astma.

Dierenallergenen zijn licht en kleverig. Ze verspreiden zich via lucht, kleding en meubels. Daardoor kunnen ze ook aanwezig zijn in scholen, kantoren en woningen zonder huisdier. Na het verwijderen van een kat daalde het belangrijkste kattenallergeen in een klassieke studie langzaam. In een deel van de woningen duurde het ongeveer 20 tot 24 weken voordat het niveau vergelijkbaar was met dat van woningen zonder kat.

Het afstand doen van een huisdier is een ingrijpende beslissing. Trek die conclusie daarom niet op basis van alleen een losse testuitslag. Bespreek eerst of het klachtenpatroon, de blootstelling en de allergietest samen overtuigend zijn. Bij ernstig of slecht gecontroleerd astma is snelle beoordeling door de huisarts of longarts belangrijk.

Meer informatie vindt u op onze pagina over huisdierenallergie.

4. Muizen en kakkerlakken: minder gebruikelijk, maar soms relevant

Het uitgangsartikel besteedt veel aandacht aan allergenen van muizen en kakkerlakken. Dat komt doordat een groot deel van het onderliggende onderzoek is uitgevoerd bij kinderen in dichtbevolkte Amerikaanse steden. Deze blootstelling is niet zonder meer te vergelijken met de gemiddelde Nederlandse woning.

Toch is het principe relevant. Als ongedierte werkelijk aanwezig is, kunnen allergenen in stof en lucht terechtkomen. Gerichte bestrijding, het afsluiten van kieren en het wegnemen van voedselbronnen kunnen de blootstelling verminderen. Sommige onderzoeken vonden daarna minder astmaklachten. Andere samengestelde programma’s verlaagden wel de hoeveelheid allergenen, maar verbeterden de klachten niet duidelijk.

Ook hier geldt dus: pak een aantoonbare bron gericht aan. Het heeft geen zin om zonder aanwijzingen kostbare maatregelen tegen alle mogelijke allergenen tegelijk te nemen.

5. Rook, vapen en verbrandingslucht zijn krachtige luchtwegprikkels

Tabaksrook is geen allergeen, maar een mengsel van irriterende en schadelijke stoffen. Meeroken hangt bij jongeren met astma samen met meer piepen, nachtelijk hoesten, slaapverstoring en meer zorggebruik. De GINA-richtlijn beschouwt het vermijden van tabaksrook en damp van e-sigaretten als een maatregel waarvoor overtuigend bewijs bestaat.

Maak de woning en auto daarom volledig rook- en vapevrij. Roken bij een open raam of onder de afzuigkap voorkomt blootstelling van huisgenoten niet voldoende.

Ook andere verbrandingsbronnen kunnen gevoelige luchtwegen prikkelen. Denk aan houtrook, kaarsen, koken op gas, een slecht afgevoerde kachel en verkeersemissies. Deze bronnen kunnen fijnstof of stikstofdioxide produceren. Dat betekent niet dat ieder gasfornuis astma veroorzaakt. Wel is het verstandig tijdens koken goed af te zuigen, verbrandingsapparaten te laten onderhouden en een duidelijke relatie tussen een bron en klachten serieus te nemen.

6. School en werk horen ook bij uw omgeving

Mensen kijken vaak alleen naar de eigen woning. Toch kunt u een groot deel van de week op school, in de kinderopvang, op kantoor, in een salon, bakkerij, zorginstelling, werkplaats of fabriek verblijven.

Let op patronen zoals:

  • klachten die tijdens een werkdag toenemen
  • verbetering in het weekend of tijdens vakantie
  • klachten bij stof, meel, dieren, schoonmaakmiddelen, dampen of rook
  • meerdere mensen in hetzelfde gebouw met luchtwegklachten
  • zichtbare vochtproblemen of schimmel op school of werk

Bij astma dat op volwassen leeftijd is ontstaan, adviseert GINA altijd naar het werk en mogelijke beroepsmatige blootstelling te vragen. Vroege herkenning is belangrijk. Bespreek een duidelijk werkpatroon met de huisarts, bedrijfsarts of longarts. Allergie Centra Nederland kan in passende situaties beoordelen of gericht onderzoek naar een inhalatieallergie zinvol is, maar stelt de diagnose beroepsastma niet zelf.

Lees meer over beroepsallergie en allergieonderzoek.

7. Stress kan astma beïnvloeden, maar de klachten zitten niet “tussen de oren”

Stress veroorzaakt niet iedere vorm van astma. Toch kunnen langdurige stress, onveiligheid, financiële zorgen, slecht slapen en een hoge zorgbelasting de astmacontrole beïnvloeden. Bij kinderen is meer stress bij de ouder of verzorger in onderzoek in verband gebracht met meer dagen met klachten en meer beperkingen.

Dat kan via meerdere routes. Stress kan de ademhaling en gevoeligheid voor klachten veranderen. Het kan ook moeilijker worden om medicatie consequent te gebruiken, afspraken na te komen, goed te slapen of problemen in de woning aan te pakken.

Het uitgangsartikel maakt daarmee een belangrijk punt: omgevingsadvies moet haalbaar zijn. Niet iedereen kan verhuizen, een lekkage zelf laten herstellen of dure apparatuur kopen. Een vochtige huurwoning, verkeerslucht, een ongeschikte werkplek en stress kunnen bovendien tegelijk voorkomen. Dat is geen persoonlijk falen.

Helpt een luchtreiniger bij astma?

Een luchtreiniger met een goed deeltjesfilter kan een deel van de zwevende deeltjes uit de lucht halen. Dat betekent nog niet automatisch dat iemand minder astmaklachten krijgt.

In een gerandomiseerd onderzoek op 41 scholen verminderden HEPA-filters bepaalde deeltjes en allergenen in klaslokalen. Toch was er over het geheel geen duidelijke afname van het primaire aantal dagen met astmaklachten. Andere onderzoeken laten soms kleine verbeteringen zien. De resultaten verschillen per bron, ruimte en patiënt.

Een luchtreiniger:

  • verwijdert geen vochtbron of lekkage
  • haalt allergenen in matrassen, vloerbedekking en meubels niet volledig weg
  • vervangt ventilatie en bronaanpak niet
  • vervangt astmamedicatie niet
  • filtert niet automatisch alle gassen en geuren

Pak daarom eerst de bron aan. Maak de omgeving rookvrij, herstel vochtproblemen en controleer de astmabehandeling. Overweegt u daarna toch een apparaat, kies dan een model dat past bij de grootte van de ruimte en onderhoud het filter volgens de gebruiksaanwijzing. Vermijd apparaten die bewust ozon produceren. Ozon irriteert de luchtwegen en kan astma verergeren.

Lees meer over de effectiviteit van een HEPA-filter.

Hoe ontdekt u welke factor bij u meespeelt?

Begin niet met tien veranderingen tegelijk. Dan weet u achteraf niet wat verschil maakte. Een kort klachtendagboek kan veel informatie geven. Noteer gedurende twee tot vier weken:

  • waar u was toen de klachten begonnen
  • het tijdstip en de duur van de klachten
  • hoesten, piepen, benauwdheid en nachtelijk wakker worden
  • neus- en oogklachten
  • contact met dieren, stof, pollen, rook, dampen of schimmel
  • werkzaamheden, schoonmaak en hobby’s
  • verkoudheid, inspanning en stress
  • het gebruik en effect van voorgeschreven inhalatiemedicatie

Bespreek dit met uw huisarts of behandelaar. Een patroon is een aanwijzing, geen definitief bewijs. Soms is gericht allergieonderzoek zinvol.

Wanneer past een huidpriktest of bloedonderzoek?

Een huidpriktest of bepaling van specifiek IgE in het bloed kan passen bij terugkerende klachten na blootstelling aan bijvoorbeeld:

  • huisstofmijt
  • kat of hond
  • boom-, gras- of onkruidpollen
  • bepaalde schimmels
  • een specifieke beroepsmatige bron waarvoor een geschikte test bestaat
  • Een huidpriktest laat meestal binnen 15 tot 20 minuten zien of sensibilisatie aantoonbaar is. Soms wordt gekozen voor bloedonderzoek naar allergie. De arts beoordeelt de uitslag altijd samen met uw klachten en blootstelling.

Een plaktest is een ander onderzoek. Die test is bedoeld voor vertraagde contactallergie bij eczeem en niet voor astma door ingeademde allergenen. Lees meer over het verschil tussen een priktest en een plaktest.

Wat kunt u nu het beste doen?

  1. Laat toenemende astmaklachten medisch beoordelen. Meer nachtelijke klachten, vaker een noodinhaler nodig hebben of minder kunnen bewegen kan wijzen op onvoldoende gecontroleerd astma.
  2. Blijf uw voorgeschreven astmamedicatie gebruiken. Stop of verander deze niet op basis van een vermoedelijke omgevingsfactor. Laat ook uw inhalatietechniek controleren.
  3. Maak huis en auto rook- en vapevrij. Dit is een van de best onderbouwde omgevingsmaatregelen.
  4. Pak vocht en zichtbare schimmel bij de bron aan. Alleen schoonmaken of overschilderen is onvoldoende als de oorzaak blijft bestaan.
  5. Zoek naar een herhaalbaar patroon. Een dagboek helpt om thuis, werk, school, seizoen en specifieke blootstelling te vergelijken.
  6. Laat alleen gericht testen. Een breed allergiepakket zonder duidelijke vraag kan positieve uitslagen opleveren die niets met de klachten te maken hebben.
  7. Investeer pas daarna in aanvullende maatregelen. Een dure luchtreiniger of volledige verbouwing is zelden de logische eerste stap.

Wanneer moet u direct medische hulp inschakelen?

Neem bij een duidelijke toename van benauwdheid contact op met uw huisarts of huisartsenpost en volg uw persoonlijke astma-actieplan. Bel 112 bij ernstige benauwdheid, sufheid of verwardheid, een blauwe of grijze verkleuring van lippen of huid, niet meer in volledige zinnen kunnen spreken of wanneer de voorgeschreven noodmedicatie onvoldoende helpt.

Kan allergieonderzoek bij uw astmaklachten zinvol zijn?

Heeft u naast astma ook niezen, jeukende of tranende ogen, een verstopte neus of een duidelijk en herhaalbaar klachtenpatroon bij huisstofmijt, pollen, schimmel of huisdieren? Dan kan beoordeling van een inhalatieallergie zinvol zijn.

Allergie Centra Nederland onderzoekt of een allergie mogelijk bijdraagt aan uw klachten. Afhankelijk van uw verhaal kan een huidpriktest of bloedonderzoek passend zijn. Wij stellen de diagnose astma niet en nemen de behandeling van acute of onvoldoende gecontroleerde astma niet over. Daarvoor gaat u naar uw huisarts of longarts.

U kunt bij ons terecht in Amsterdam en vanaf september 2026 ook in Utrecht. Voor medisch-specialistische zorg is een verwijzing van uw huisarts of specialist nodig. Bekijk welke allergietest bij uw klachten kan passen, onze vestigingen en bereikbaarheid of de informatie voor verwijzers.

Veelgestelde vragen

Kan huisstofmijt astma verergeren?

Ja, vooral wanneer u voor huisstofmijt gesensibiliseerd bent en de blootstelling past bij uw klachten. Klachten kunnen bijvoorbeeld ’s nachts, vroeg in de ochtend of tijdens het verschonen van beddengoed toenemen. Een positieve test alleen is niet genoeg om de relatie te bewijzen.

Kan schimmel astma verergeren zonder schimmelallergie?

Ja. Vocht en schimmel kunnen de luchtwegen ook irriteren zonder aantoonbare IgE-allergie. Een negatieve allergietest maakt een vochtprobleem daarom niet onschadelijk. De oorzaak van het vocht moet worden aangepakt.

Is een luchtreiniger goed voor astma?

Soms kan een goed passend HEPA-filter de hoeveelheid zwevende deeltjes verminderen. Onderzoek laat echter niet bij iedereen minder astmaklachten zien. Een luchtreiniger vervangt bronaanpak, ventilatie, medische controle en astmamedicatie niet.

Bestaat er een hypoallergene hond of kat?

Er is geen honden- of kattenras dat gegarandeerd geen allergische klachten veroorzaakt. Onderzoek vond bij zogenoemde hypoallergene honden geen lagere blootstelling aan hondenallergenen in huis. De individuele reactie kan wel verschillen.

Kan stress een astma-aanval uitlokken?

Stress kan klachten en astmacontrole beïnvloeden, maar dit betekent niet dat astma psychisch of ingebeeld is. Bij een astma-aanval of toenemende benauwdheid is medische beoordeling belangrijk, ook als stress meespeelt.

Welke allergietest wordt gebruikt bij astma?

Bij verdenking op een directe inhalatieallergie kan een huidpriktest of bloedonderzoek naar specifiek IgE worden gebruikt. De test stelt geen astma vast. De uitslag moet aansluiten bij uw klachten en blootstelling.

Kan ik stoppen met mijn inhaler als ik de prikkel vermijd?

Stop niet zelf met voorgeschreven astmamedicatie. Minder blootstelling kan helpen, maar de onderliggende ontsteking van de luchtwegen kan blijven bestaan. Bespreek aanpassing van medicatie altijd met uw huisarts of longarts.

Literatuurlijst

  1. Zhang AM, Banzon TM, Phipatanakul W. The spectrum of environmental disparities in asthma. Journal of Allergy and Clinical Immunology. 2024;153(2):398-400. https://doi.org/10.1016/j.jaci.2023.09.004
  2. Global Initiative for Asthma. Asthma Management and Prevention: Summary Guide for Health Professionals. Update 2026. https://ginasthma.org/wp-content/uploads/2026/07/GINA-Summary-Guide-2026-WEB-WMS.pdf
  3. Murray CS, et al. Preventing Severe Asthma Exacerbations in Children: A Randomized Trial of Mite-Impermeable Bedcovers. Am J Respir Crit Care Med. 2017;196(2):150-158. https://doi.org/10.1164/rccm.201609-1966OC
  4. Kercsmar CM, et al. Reduction in Asthma Morbidity in Children as a Result of Home Remediation Aimed at Moisture Sources. Environmental Health Perspectives. 2006;114(10):1574-1580. https://doi.org/10.1289/ehp.8742
  5. GGD Leefomgeving. Schimmels weghalen en voorkomen. Praktische publieksinformatie over de vier V’s. Geraadpleegd van https://ggdleefomgeving.nl/in-huis/schimmels-weghalen-en-voorkomen/
  6. Vredegoor DW, et al. Can f 1 levels in hair and homes of different dog breeds: lack of evidence to describe any dog breed as hypoallergenic. J Allergy Clin Immunol. 2012;130(4):904-909.e7. https://doi.org/10.1016/j.jaci.2012.05.013
  7. Wood RA, et al. The effect of cat removal on allergen content in household-dust samples. J Allergy Clin Immunol. 1989;83(4):730-734. https://doi.org/10.1016/0091-6749(89)90006-7
  8. Merianos AL, Jandarov RA, Mahabee-Gittens EM. Association of secondhand smoke exposure with asthma symptoms, medication use, and healthcare utilization among asthmatic adolescents. Journal of Asthma. 2019;56(4):369-379. https://doi.org/10.1080/02770903.2018.1463379
  9. Kopel LS, et al. Caregiver Stress Among Inner-City School Children With Asthma. J Allergy Clin Immunol Pract. 2017;5(4):1132-1134.e3. https://doi.org/10.1016/j.jaip.2017.02.026
  10. Phipatanakul W, et al. Effect of School Integrated Pest Management or Classroom Air Filter Purifiers on Asthma Symptoms in Students With Active Asthma: A Randomized Clinical Trial. JAMA. 2021;326(9):839-850. https://doi.org/10.1001/jama.2021.11559
  11. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Beoordeling van ozonemissie door luchtreinigers. 2022. https://www.rivm.nl/sites/default/files/2023-10/FO-ozon-emissie-luchtreiniger-20221216.pdf
  12. World Health Organization. WHO Guidelines for Indoor Air Quality: Dampness and Mould. 2009. https://www.who.int/publications/i/item/9789289041683
  13. Centers for Disease Control and Prevention. Mold: About Mold, Common Types, Health Effects and Home Testing. Updated 2024. https://www.cdc.gov/mold-health/about/index.html
  14. Centers for Disease Control and Prevention. Facts About Stachybotrys chartarum. Updated 2024. https://www.cdc.gov/mold-health/data-research/facts-stats/index.html
  15. National Institute for Occupational Safety and Health. Preventing Occupational Respiratory Disease from Exposures Caused by Dampness in Office Buildings, Schools, and Other Nonindustrial Buildings. NIOSH Alert 2013-102. https://www.cdc.gov/niosh/docs/2013-102/pdfs/2013-102.pdf
  16. National Institute for Occupational Safety and Health. Health Problems: Workplace Mold. Updated 2025. https://www.cdc.gov/niosh/mold/health-problems/index.html
  17. Wang J, et al. Dampness and mould over 20 years and new onset of respiratory symptoms, asthma and rhinitis. Journal of Hazardous Materials. 2026;514:142659. https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2026.142659
  18. Federatie Medisch Specialisten. Diagnostiek bij werkgerelateerd astma. Richtlijnendatabase. https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/werkgerelateerd_astma/diagnostiek_bij_werkgerelateerd_astma.html
  19. Kawamoto M, Page E. Use of Unvalidated Urine Mycotoxin Tests for the Clinical Diagnosis of Illness — United States, 2014. MMWR. 2015;64(6):157-158. https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm6406a7.htm
  20. Abel-Fernández E, Martínez MJ, Galán-Díez T, Pineda F. Going over Fungal Allergy: Alternaria alternata and Its Allergens. Journal of Fungi. 2023;9(5):582. https://doi.org/10.3390/jof9050582
  21. Goode EJ, Marczylo E. A scoping review: What are the cellular mechanisms that drive the allergic inflammatory response to fungal allergens in the lung epithelium? Clinical and Translational Allergy. 2023;13(6). https://doi.org/10.1002/clt2.12252
  22. Leas BF, et al. Effectiveness of indoor allergen reduction in asthma management: A systematic review. Journal of Allergy and Clinical Immunology. 2018;141(5):1854-1869. https://doi.org/10.1016/j.jaci.2018.02.001
  23. Woodcock A, et al. Control of Exposure to Mite Allergen and Allergen-Impermeable Bed Covers for Adults with Asthma. New England Journal of Medicine. 2003;349(3):225-236. https://doi.org/10.1056/NEJMoa023175
  24. van Boven FE, et al. House dust mite allergen avoidance strategies for the treatment of allergic asthma: A hypothesis-generating meta-analysis. World Allergy Organization Journal. 2024;17(6):100919. https://doi.org/10.1016/j.waojou.2024.100919
  25. Virchow JC, et al. Efficacy of a House Dust Mite Sublingual Allergen Immunotherapy Tablet in Adults With Allergic Asthma: A Randomized Clinical Trial. JAMA. 2016;315(16):1715-1725. https://doi.org/10.1001/jama.2016.3964

 

Denkt u dat u een allergie heeft?

Bij aanhoudende klachten is het belangrijk om dit te bespreken met uw huisarts of specialist. Met een verwijzing kunt u bij ons terecht voor allergieonderzoek.

We helpen u graag verder — zonder lange wachttijden.