Eczeem van binnenuit genezen, wat zegt de wetenschap?

“Je moet eczeem van binnenuit genezen, dan pas ben je er écht van af!” Zulke uitspraken hoor je vaak online en in lotgenotengroepen. Het klinkt logisch en aantrekkelijk: met de juiste voeding, supplementen of een ‘detox’ pak je de oorzaak aan en hoef je niet steeds te smeren. Tegelijkertijd zien we in de praktijk dat mensen hierdoor bewezen behandelingen gaan vermijden, omdat zalven voelen als “symptoombestrijding”.

Maar bij een chronische huidaandoening is onderhoud nu eenmaal onderdeel van de behandeling—net zoals iemand met astma dagelijks puffers gebruikt, of iemand met diabetes insuline spuit. En zolang er geen definitieve ‘genezing van binnenuit’ bestaat, is het onverstandig om effectieve therapie aan de buitenkant te laten liggen. Onbehandelde eczeemontsteking kan de huidbarrière verder beschadigen, infecties uitlokken en de jeuk-krab-cyclus versterken.

In deze blog kijken we onafhankelijk en evidence-based: kun je eczeem écht van binnenuit genezen? Welke rol spelen interne factoren zoals voeding, stress en slaap, en waarom blijft een goede buitenkant-behandeling óók belangrijk?

Wat is eczeem eigenlijk?

Eczeem is een verzamelnaam voor verschillende huidaandoeningen die zorgen voor een droge, jeukende uitslag met roodheid en schilfers. Bekende vormen zijn atopisch eczeem (constitutioneel eczeem of dauwworm), contacteczeem (door allergie of irritatie), seborroïsch eczeem (o.a. hoofdroos) en bijvoorbeeld dyshidrotisch eczeem (blaasjeseczeem aan handen/voeten). Elk type eczeem heeft andere oorzaken. Zo wordt allergisch contacteczeem uitgelokt door een stof van buitenaf (bijv. nikkel of parfum), terwijl atopisch eczeem samenhangt met aanleg van binnenuit (het afweersysteem en genetische factoren) én invloeden van buitenaf.

Atopisch eczeem is de meest voorkomende vorm en ontstaat door een combinatie van erfelijke aanleg, een overgevoelig immuunsysteem en een verstoorde huidbarrière. Mensen met atopisch eczeem hebben vaak droge, kwetsbare huid door mutaties in huid-eiwitten (zoals filaggrine). Tegelijk reageert het immuunsysteem extra sterk op prikkels, een ontstekingsreactie. Het resultaat is een chronische ontsteking in de huid. Eczeem is niet besmettelijk en er is geen simpele boosdoener die je kunt “wegnemen” om het definitief te laten verdwijnen. Ondanks veel onderzoek is er helaas nog geen definitieve genezing bekend. Wel kan het per levensfase verschillen: bij veel kinderen verbetert atopisch eczeem naarmate ze ouder worden, sommigen “groeien eroverheen”, al kunnen ze op latere leeftijd nog een gevoelige huid houden. Andere vormen van eczeem (zoals contacteczeem) kunnen helemaal verdwijnen als je de uitlokkende stof blijvend mijdt, maar dat is dus een buitenuit-aanpak (trigger van buiten vermijden).

Wat bedoelen we met “van binnenuit” genezen?

De uitspraak “eczeem van binnenuit genezen” hoor je vaak in context van alternatieve therapieën of welzijnsadviezen. Men bedoelt dan doorgaans: eczeem aanpakken via interne factoren, bijvoorbeeld door je dieet te veranderen, voedingssupplementen te slikken of “toxines” uit je lichaam te verwijderen. De gedachte is dat eczeem een uiting zou zijn van iets wat intern misgaat, een “vervuilde” darm, een vitaminegebrek, een verkeerd voedingspatroon, stress of een opstapeling van ontstekingen in het lichaam. Door die interne oorzaak aan te pakken, zou de huid vanzelf tot rust komen.

Hier zit een kern van waarheid in: bepaalde interne factoren kunnen eczeem beïnvloeden. Zo weten we dat stress bij veel mensen eczeem verergert, omdat stresshormonen het immuunsysteem en de huidbarrière ontregelen (Lönndahl et al., 2023). Ook bepaalde voedselallergieën (bijvoorbeeld koemelkallergie of kippenei-allergie bij jonge kinderen) kunnen eczeemflaren uitlokken, in die gevallen kan een dieet zonder dat allergeen de huid zeker verbeteren. Daarnaast is eczeem zelf een interne immunologische aandoening: nieuwe medicijnen zoals biologicals (bijvoorbeeld dupilumab) richten zich op het inwendige immuunsysteem en kunnen eczeem van binnenuit tot rust brengen bij ernstige gevallen. Dit alles betekent dat de binnenkant wel degelijk belangrijk is.

Maar, en dit is cruciaal, in het merendeel van de gevallen is eczeem multifactorieel. Er is niet één verborgen vitamine of “gifstof” die voor iedereen met eczeem de oorzaak is. Een gezonde leefstijl kan eczeem helpen verbeteren, maar het is geen garantie op genezing. Laten we de belangrijkste interne factoren bij eczeem doornemen: voeding, supplementen en stress/leefstijl. Wat zegt de wetenschap daarover?

Voeding en eczeem: helpt een dieet?

Voeding krijgt vaak veel aandacht bij eczeem. Sommige therapeuten claimen dat een strikt dieet (bijvoorbeeld suikervrij, glutenvrij, zuivelvrij) eczeem van binnenuit “heelt”. Het is waar dat bij vooral jonge kinderen met ernstig atopisch eczeem soms een voedselallergie meespeelt (niet altijd; eczeem staat niet gelijk aan een voedselallergie), met name voor melk, ei, pinda of noten. Als tests én een medisch gecontroleerde eliminatie-provocatie aantonen dat een bepaald voedsel eczeemklachten verergert, dan kan vermijden ervan de huid verbeteren. Let op: dit geldt maar voor een minderheid van patiënten. Routineus allerlei voedingsgroepen schrappen zonder bewezen allergie is meestal zinloos en kan zelfs nadelen hebben.

Eliminatiedieet: In klinisch onderzoek is gekeken of een eliminatiedieet (waarbij je één of meerdere veelvoorkomende allergenen uit het menu schrapt, zoals melk of tarwe) atopisch eczeem verbetert. De resultaten zijn teleurstellend. Een recente systematische review van 10 hoogwaardige studies vond slechts een heel klein voordeel van eliminatiedieet vergeleken met een normaal dieet, en dat voordeel was twijfelachtig en mogelijk niet klinisch relevant (Oykhman et al., 2022). In die analyse verbeterde ~50% van de patiënten met een eliminatiedieet hun eczeemscore, tegenover ~41% van de controlegroep, een verschil van 9% dat binnen de marge van toeval zou kunnen vallen (Oykhman et al., 2022). Jeuk en slaapkwaliteit verbeterden minimaal. Belangrijk: dit waren onderzoeken bij mensen zonder bewezen voedselallergie. Conclusie: voor de gemiddelde eczeempatiënt zonder specifieke allergie heeft een streng eliminatiedieet weinig tot geen effect. Ondertussen brengt zo’n dieet wel risico’s mee: je loopt kans op voedings tekorten, veel sociale beperking, en paradoxaal genoeg kun je zelfs eerder échte voedselallergieën ontwikkelen als je allerlei voeding langdurig vermijdt in de groei (Oykhman et al., 2022). Ook horen we vaak dat patiënten door onnodige dieetbeperkingen ontzettend gestrest raken of plezier in eten verliezen en stress kan eczeem juist verergeren.

Voedselallergie aanpakken: Betekent dit dat voeding nooit een rol speelt? Zeker wel, maar gericht onderzoek is nodig. Bij vermoeden van een voedselallergie (vooral bij zuigelingen of peuters met ernstig eczeem en bijbehorende verschijnselen zoals direct na inname uitslag of buikklachten) is het advies: schakel een arts/allergoloog in. Die kan gerichte tests doen (zoals een huidpriktest of IgE-bloedtest) en eventueel een gecontroleerde voedselprovocatietest. Zo stel je objectief vast of een bepaald voedsel daadwerkelijk eczeem uitlokt. Alleen als dat zo is krijg je een dieetadvies op maat (bijv. koemelkvrije voeding bij bewezen koemelkallergie). In zulke gevallen kan “van binnenuit” (het allergeen vermijden) duidelijk verbetering geven. Maar nogmaals: dit is de uitzondering, niet de regel. Voor de meeste mensen met eczeem is voedselallergie niet de drijvende factor. Een allergietest wordt ook niet gedaan zonder directe verschijnselen, zoals beschreven in de richtlijn koemelkallergie.

Supplementen en “superfoods”: Naast allergenenvermijding zijn er allerlei diëten en supplementen die geclaimd worden tegen eczeem. Denk aan omega-3 visolie, probiotica (vriendelijke darmbacteriën), vitamines (zoals vitamine D) of plantaardige oliën (teunisbloemolie, zwarte komijnzaad, etc.). De wetenschap staat hier niet stil, er is onderzoek gedaan naar al deze middelen. Hieronder een kort overzicht:

• Probiotica: Dit zijn goede bacteriën voor de darm. Een deel van de onderzoekers vermoedt dat de darmmicrobiota invloed heeft op het immuunsysteem en zo op eczeem. Sommige studies met kinderen laten inderdaad een bescheiden verbetering in eczeem zien bij het slikken van bepaalde probiotica. Een grote analyse door de Europese allergievereniging EAACI (27 onderzoeken gecombineerd) vond dat probiotische supplementen het eczeem bij kinderen zonder voedselallergie licht konden verminderen (kleinere SCORAD-score) vergeleken met placebo (Vassilopoulou et al., 2024). Het effect was niet dramatisch, maar wel consistent: probiotica gaven bij veel kinderen een tikkeltje minder eczeem. Tegelijk concludeerden de onderzoekers dat voor andere voedingsingrepen de bewijskracht beperkt is (Vassilopoulou et al., 2024). Met andere woorden: op een paar fronten zien we hoopgevende signalen (zoals probiotica), maar er is nog geen doorbraak van een dieetmiddel dat eczeem aanzienlijk geneest. Probiotica lijken veilig om te proberen in overleg met je arts, maar verwacht geen wonder.

• Vitamine D: Veel mensen met eczeem hebben vrij lage vitamine D spiegels, vooral in de winter. Vitamine D is belangrijk voor het immuunsysteem en de huidbarrière. Recent is gekeken of extra vitamine D slikken helpt. In 2024 zijn meerdere trials samengevat: vitamine D-suppletie bleek inderdaad het eczeem iets te verminderen in vergelijking met placebo (gemiddeld een matige afname van de ernstscore). Dit gold voor zowel kinderen als volwassenen (Nielsen et al., 2024). De onderzoekers noemen het veelbelovend, maar benadrukken dat grotere, lange-termijn studies nodig zijn om echt zeker te weten hoe groot het voordeel is (Nielsen et al., 2024). Vitamine D is goedkoop en veilig in normale dosering, dus het kan zinvol zijn om een tekort aan te vullen, maar ook hier geldt: verwacht geen complete genezing van eczeem door alleen een vitaminepil. Zie het hooguit als steuntje in de rug.

• Visolie (omega-3): Omega-3 vetzuren uit vis hebben ontstekingsremmende effecten. Kleine studies laten tegenstrijdige resultaten: sommige zien iets minder ontsteking en jeuk, andere vinden geen effect. Op dit moment is er onvoldoende bewijs dat visolie-supplementen eczeem verbeteren (de resultaten zijn niet eenduidig). Wel is vette vis eten gezond in het algemeen, dus tegen een paar keer per week zalm of makreel zegt niemand wat, maar als capsule is het geen bewezen eczeemtherapie.

• Teunisbloemolie en borage-olie: Deze oliën bevatten gammalinoleenzuur en werden decennia geleden gepromoot als “natuurlijk middel” bij eczeem. Helaas is in gedegen onderzoek aangetoond dat ze niet beter werken dan placebo (Bamford et al., 2013). Een Cochrane review van 27 studies concludeerde dat zowel teunisbloemolie als borage-olie géén significante verlichting van eczeemsymptomen geven vergeleken met nep-pillen (Bamford et al., 2013). Mensen in zowel de olie-groep als de placebogroep verbeterden een beetje, maar er was geen verschil, dus het effect kwam vooral door tijd, verzorging of het placebo-effect. Bovendien kunnen deze oliën bijwerkingen geven (maagdarmklachten) en is er bij langdurig gebruik zelfs een risico op ontstekingen of bloedverdunningsproblemen beschreven (Bamford et al., 2013). Conclusie: bespaar je de moeite (en kosten); deze “natuurlijke” oliën zijn niet de oplossing.

• Overige dieetmaatregelen: Er worden tal van andere dingen geprobeerd, van gluten mijden tot suikervrij eten of detox-sappen drinken. Wetenschappelijk gezien ontbreekt voor al deze regimes goed bewijs. Een gezond, gevarieerd dieet is zeker aan te raden, dat ondersteunt je algemene weerstand en huid. Maar extreme diëten die veel producten verbieden, kunnen eerder kwaad dan goed doen als er geen medische noodzaak voor is. Je kunt onbedoeld tekorten oplopen of juist stress krijgen van het strikt moeten zijn. Momenteel geldt: geen enkel voedingsmiddel is bewezen dé oorzaak van eczeem bij mensen zonder allergie. Eczeem is geen “voedselvergiftiging” die je weg kunt detoxen; het is een complexe immuun-/huidziekte.

Invloed van stress en levensstijl

Naast voeding valt vaak het woord “stress” als trigger van eczeem, en dat is terecht. Psychische spanning en eczeem vormen een vicieuze cirkel: stress kan eczeem doen opvlammen, en hevig eczeem geeft op zijn beurt weer stress. Patiënten geven unaniem aan dat chronische stress hun eczeem duidelijk verergert (Lönndahl et al., 2023). Onderzoek toont dat langdurige stresshormonen de huidbarrière kunnen verslechteren en ontstekingen in de huid aanwakkeren (Lönndahl et al., 2023). Denk aan periodes van grote werkdruk, examens, relationele problemen, niet zelden ziet men dat eczeem in zulke periodes opspeelt. Acute stress (bijv. kortdurende schrik of spanning) lijkt minder erg dan chronische stress die maanden sleept; juist die langdurige mentale belasting geeft vaak constante jeuk en moeilijk helende plekken (Lönndahl et al., 2023).

Leefstijltips: Helaas kun je stress niet altijd vermijden, maar het is wel zinvol om hierop te letten bij eczeemmanagement. Zorg voor voldoende ontspanning, slaap en beweging. Sommige mensen hebben baat bij yoga, meditatie of mindfulness om hun stressreactie te verminderen, dit is geen directe eczeembehandeling, maar kan indirect de huid rustiger houden. Ook gewoon leuke dingen doen en steun zoeken bij vrienden/familie of een psycholoog kan helpen om de stress-eczeem cirkel te doorbreken. Verder is algemene gezondheid belangrijk: roken bijvoorbeeld kan ontstekingen versterken en de huiddoorbloeding verslechteren, dus dat heeft waarschijnlijk een negatief effect op eczeem. Overmatig alcoholgebruik kan de huid uitdrogen en de slaap verstoren, ook niet bevorderlijk. Een gezond gewicht, genoeg beweging en uitgebalanceerde voeding ondersteunen je immuunsysteem. Zie deze leefstijlfactoren als de “basis vloerverwarming” voor je huid: ze kunnen flares deels voorkomen of afzwakken. Maar soms is er toch een vonkje (zoals winterweer, een virusinfectie of gewoon pech) dat eczeem doet oplaaien, en dan heb je alsnog gerichte behandeling nodig.

Kortom, interne factoren zoals voeding en stress spelen wel een rol, maar eczeem helemaal “wegmaken” door alleen daarop te focussen is zelden succesvol. Een holistische aanpak – binnen én buiten – is het beste. Wat houdt dat in? Dat bespreken we hierna.

Behandeling: combinatie van buitenkant en binnenkant

Traditioneel wordt eczeem vooral van buitenaf behandeld: bijvoorbeeld met vette zalven om de droge huid te herstellen, en ontstekingsremmende crèmes zoals corticosteroïden (hormoonzalf) of calcineurineremmers. Deze lokale therapieën zijn de eerste keus en zeer belangrijk. Ze pakken namelijk de twee hoofdfactoren van eczeem aan: de huidbarrière verbeteren (met zalven) en de ontsteking remmen (met anti-inflammatoire crème). Sommige patiënten vinden dit “symptoombestrijding” en willen liever geen zalf smeren. Echter, bij een chronische huidaandoening is doorlopend onderhoud nu eenmaal nodig, net zoals iemand met astma dagelijks puffers gebruikt, of iemand met diabetes insuline spuit. Het is begrijpelijk dat men zoekt naar een meer “definitieve” oplossing van binnenuit, maar totdat die bestaat, is het onverstandig de bewezen behandelingen te negeren. Onbehandelde actieve eczeemontsteking kan namelijk de huid verder beschadigen, infecties veroorzaken en de vicieuze jeuk-krab-cyclus versterken.

Een optimale eczeemzorg richt zich daarom op alle aspecten:

• Buitenzijde: Huid goed hydrateren (smeren, smeren, smeren!), leefstijlaanpassingen zoals korter en minder warm douchen, andere kleding dragen en ontstekingen op tijd onderdrukken met veilige lokaal middelen als hormooncrèmes. Eventueel bij contacteczeem uitlokkende stoffen vermijden (allergenen/irriterende stoffen).

• Binnenzijde: Indien van toepassing interne triggers aanpakken, denk aan bewezen voedselallergie elimineren (onder begeleiding van een diëtist), stressreductie toepassen, en bij ernstig eczeem overgaan op interne medicatie (zoals tabletten of injecties die het immuunsysteem temperen).

Voor dat laatste, de interne medicatie, geldt dat dit pas in beeld komt als gewone therapie onvoldoende werkt. Voorbeelden zijn ciclosporine (een immunosuppressivum in pilvorm) of nieuwe biologics zoals dupilumab (een antistof-injectie die specifiek de eczeem-ontstekingsroute blokkeert). Deze behandelen eczeem daadwerkelijk “van binnenuit” door het immuunsysteem te moduleren, en kunnen indrukwekkende verbeteringen geven bij zware gevallen (Simpson et al., 2016). Toch zijn ook deze geen blijvende genezing: bij stoppen kunnen klachten terugkomen, en ze kennen mogelijke bijwerkingen. Ze worden daarom altijd door de dermatoloog voorgeschreven onder strikte controle.

Al met al is de kern: eczeem behandelen is maatwerk. Wat voor jouw eczeem de belangrijkste triggers zijn, verschilt per persoon. Sommige mensen merken dat bepaald voedsel opvlammingen geeft, dan is het zinvol dat specifieke verband uit te zoeken met een arts. Anderen hebben vooral baat bij stressmanagement of juist bij trouw smeren en medicatie. Laat je niet van de wijs brengen door één enkel “wondermiddeltje” dat rondzingt op social media. Eczeem is geen eenvoudige puzzel met één oplossing voor iedereen.

Samengevat

• Eczeem volledig genezen is helaas meestal niet mogelijk, het is een chronische aandoening met opvlammingen, al kan het wel lang rustig zijn met goede zorg. Atopisch eczeem kan verbeteren naarmate je ouder wordt, maar de aanleg blijft. Bij een contactallergie kunnen de klachten volledig uitblijven bij vermijden van de specifieke allergenen.
• “Van binnenuit” aanpakken klinkt logisch, maar er is geen geheim dieet of detox dat eczeem bij iedereen wegneemt. Interne factoren zoals voeding en stress kunnen eczeem beïnvloeden, maar vormen zelden de enige oorzaak.
• Voeding: Alleen bij echte voedselallergieën kan een dieet spectaculaire verbetering geven. Routinematig strenge diëten zonder medische indicatie helpen doorgaans niet (Oykhman et al., 2022) en kunnen zelfs kwaad doen (tekorten, stress, ontstaan van allergie).
• Suppletie: Voor veel zogenaamd natuurlijke middelen is geen afdoende bewijs van werking. Teunisbloemolie en vergelijkbare oliën werken niet beter dan placebo (Bamford et al., 2013). Probiotica en vitamine D laten hooguit een bescheiden verbetering zien in studies (Vassilopoulou et al., 2024; Nielsen et al., 2024). Zulke supplementen kunnen ondersteunend zijn, maar vervangen geen reguliere behandeling.
• Stress & leefstijl: Chronische stress verergert eczeem aantoonbaar (Lönndahl et al., 2023). Een gezonde leefstijl met ontspanning, slaap, beweging en geen roken/alcohol kan helpen om de huid kalmer te houden. Dit is belangrijk, maar lost op zichzelf het eczeem niet op.
• Combinatiebenadering: De beste resultaten behaal je door de huid van buitenaf goed te verzorgen (hydratatie, zalven tegen ontstekingen, vermijden van uitwendige triggers) én van binnenuit te ondersteunen waar mogelijk (allergieën uitzoeken, stress aanpakken, in ernstige gevallen interne medicijnen). Deze holistische aanpak geeft de grootste kans op langdurige controle.
• Overleg en maatwerk: Bespreek altijd met je arts wat voor jou de beste strategie is. Loop niet in je eentje aan met ingewikkelde diëten of het staken van zalven ,medische begeleiding kan voorkomen dat je onnodig lijdt of risico’s neemt.

Tot slot:

Goede communicatie is écht een deel van de behandeling, en daar hebben we allemaal een rol in, patiënt én zorgverlener. Als je al lang eczeem hebt, is het heel begrijpelijk dat je online gaat zoeken naar een “definitieve oplossingt”, bijvoorbeeld via een dieet, supplementen of een detox. Die hoop is menselijk. Maar juist online circuleren ook veel adviezen die goed bedoeld zijn, maar je klachten onbedoeld kunnen verergeren. Wat we in de spreekkamer vaak zien: mensen stoppen uit angst met bewezen behandelingen (zoals corticosteroïden), of gaan zelf experimenteren met ‘natuurlijke’ smeersels. En dat kan misgaan. Een concreet voorbeeld is propolis adviseren in plaats van hormoonzalven: dit wordt regelmatig aangeraden als “natuurlijk alternatief”, terwijl het een van de vaker voorkomende contactallergenen is. Bovendien: hoe ‘natuurlijk’ iets ook klinkt, het kan een allergische reactie uitlokken en het kan een ontsteking niet vervangen als daar een medicinale behandeling voor nodig is.

Dus: superlief dat mensen elkaar willen helpen, lotgenotencontact kan enorm waardevol zijn, maar geef elkaar liever geen stellige behandeladviezen als iets niet bewezen is of zelfs risico’s heeft. Twijfel je? Check het bij je behandelaar.

Literatuurlijst

Bamford, J. T. M., Ray, S., Musekiwa, A., van Gool, C., Humphreys, R., & Ernst, E. (2013). Oral evening primrose oil and borage oil for eczema. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2013(4), CD004416. https://doi.org/10.1002/14651858.CD004416.pub2

Lönndahl, L., Abdelhadi, S., Holst, M., Lonne-Rahm, S. B., Nordlind, K., & Johansson, B. (2023). Psychological stress and atopic dermatitis: A focus group study. Annals of Dermatology, 35(5), 342–347. https://doi.org/10.5021/ad.22.035

Nielsen, A. Y., Høj, S., Thomsen, S. F., & Meteran, H. (2024). Vitamin D supplementation for treating atopic dermatitis in children and adults: A systematic review and meta-analysis. Nutrients, 16(23), 4128. https://doi.org/10.3390/nu16234128

Oykhman, P., Dookie, J., Al-Rammahy, H., de Benedetto, A., Asiniwasis, R. N., LeBovidge, J., … & Chu, D. K. (2022). Dietary elimination for the treatment of atopic dermatitis: A systematic review and meta-analysis. Journal of Allergy and Clinical Immunology: In Practice, 10(10), 2657–2666.e8. https://doi.org/10.1016/j.jaip.2022.06.044

Vassilopoulou, E., Comotti, A., Douladiris, N., Konstantinou, G. N., Zuberbier, T., Alberti, I., … & Milani, G. P. (2024). A systematic review and meta‐analysis of nutritional and dietary interventions in randomized controlled trials for skin symptoms in children with atopic dermatitis and without food allergy: An EAACI task force report. Allergy, 79(7), 1708–1724. https://doi.org/10.1111/all.16160

Weidinger, S., & Novak, N. (2016). Atopic dermatitis. The Lancet, 387(10023), 1109–1122. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(15)00149-X

Simpson, E. L., Bieber, T., Guttman-Yassky, E., Beck, L. A., Blauvelt, A., Cork, M. J., … Ardeleanu, M. (2016). Two Phase 3 Trials of Dupilumab versus Placebo in Atopic Dermatitis. The New England Journal of Medicine, 375(24), 2335–2348. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1610020

Traidl, S., Kovarik, C. L., & Ruzicka, T. (2021). Eczema herpeticum in atopic dermatitis. Allergo Journal International, 30, 127–134. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33844308/

Ramírez-Marín, H. A., & Sussman, G. (2022). Food allergy testing in atopic dermatitis. Annals of Allergy, Asthma & Immunology, 129(5), 568–576. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36147212/