De avond valt, de straten vullen zich met kinderen in spinnenkostuums en glinsterende heksenhoeden. Het licht van de pompoenen flikkert, schmink glanst in het maanlicht en overal klinkt gelach. Halloween lijkt onschuldig plezier, tot de eerste huid begint te jeuken….Wat veel mensen niet weten, is dat achter die vrolijke glitter en nepbloed soms een minder zichtbaar gevaar schuilt. Veel halloweenkostuums, maskers en make-up bevatten stoffen die de huid flink kunnen irriteren of zelfs een contactallergie kunnen uitlokken.
Contactallergie of huidirritatie?
Niet elke rode plek, prik of branderig gevoel op de huid betekent dat je een allergie hebt. Bij een contactallergie reageert je afweersysteem (het immuunsysteem) op een bepaalde stof waar je overgevoelig voor bent. Dit heet een allergeen. Zelfs een heel klein beetje van die stof kan al een flinke eczeemreactie veroorzaken. Dit gebeurd niet meteen, maar pas één tot drie dagen nadat je in contact bent geweest met de stof.
Bij irritatie werkt het anders. Dan is er geen allergie, maar raakt de huid direct beschadigd door iets dat de huid aantast. Dat kan bijvoorbeeld komen door bijtende schoonmaakmiddelen, zeep, alcohol, parfum of wrijving van kleding. Zulke stoffen verstoren de huidbarrière, dat is het natuurlijke beschermlaagje van de huid. Hierdoor wordt de huid rood, droog of branderig.
Lees hierover meer op: Contacteczeem: Irritatie of allergie?
Veelvoorkomende allergenen in kostuums en schmink
Tijdens Halloween gebruiken veel mensen schmink, maskers, sieraden of haarverf om er extra feestelijk uit te zien. Hieronder lees je welke stoffen het vaakst problemen geven.
Geurstoffen (parfums)
In schmink, make-up en maskers zitten vaak geurstoffen om het product lekker te laten ruiken. Deze geurstoffen kunnen een allergie opwekken. Veel voorkomende geurstoffen zijn linalool, limonene, cinnamaldehyde, geraniol en eikenmos-extract. Uit Nederlands onderzoek blijkt dat ongeveer één op de vijf mensen die getest zijn met een plaktest, een reactie kreeg op één of meer geurstoffen in cosmetica.
Conserveermiddelen
Om producten langer houdbaar te maken, voegen fabrikanten conserveermiddelen toe. Een bekende groep hiervan heet isothiazolinonen, bijvoorbeeld methylisothiazolinone (MI). Deze stoffen doden bacteriën, maar kunnen ook het afweersysteem prikkelen. Deze stoffen zitten vaak in schmink, spuitbare haarverf en reinigingsproducten.
Kleurstoffen en metalen
Schmink bevat kleurpigmenten om felle kleuren te maken, zoals rood, blauw of groen. Sommige kleurstoffen zijn onschuldig, maar andere kunnen de huid irriteren of een allergische reactie uitlokken. Lees hierover meer op: Kleurstoffen en allergische reactie. In sommige make-up of verkleedkleding kunnen ook metalen zoals nikkel, kobalt of chroom zitten. Deze metalen zijn beruchte allergenen die rode, jeukende plekken kunnen veroorzaken.
Zwarte henna-tatoeages
Tijdelijke tatoeages met zwarte henna lijken onschuldig, maar ze kunnen juist ernstige allergieën veroorzaken. In zwarte henna zit vaak een haarkleurstof die p-fenyleendiamine (PPD) heet. Dit is een zeer sterke allergene stof die hardnekkig eczeem kan geven. Echte, natuurlijke (rode) henna bevat deze stof niet en veroorzaakt daarom meestal géén allergie.
Kunststoffen en lijmen
Nepwimpers, nepnagels of maskers worden vaak vastgeplakt met speciale lijmen. Deze lijmen bevatten acrylaten die de huid kunnen irriteren of een allergische reactie kunnen uitlokken. De huid kan dan rood, gezwollen of pijnlijk worden, vooral op dunne huid zoals rond de ogen. Ook lijm die wordt gebruikt om nepmaskers of nepwonden aan te brengen, kan zulke reacties veroorzaken.
Latex en thiurams
Latex wordt veel gebruikt in handschoenen, ballonnen, maskers en elastische kleding. Het is een natuurlijk rubber dat gemaakt wordt uit het melksap van de rubberboom (Hevea brasiliensis). Sommige mensen ontwikkelen echter een latexallergie: het afweersysteem reageert dan overgevoelig op bepaalde eiwitten in het latex. Dat kan leiden tot jeuk, roodheid, zwelling of netelroos, en bij inademing van latexdeeltjes zelfs tot astma of anafylaxie. Naast de natuurlijke latexeiwitten kunnen ook rubberversnellers een allergische reactie veroorzaken. Deze stoffen, waaronder thiurams, worden toegevoegd om het rubber sneller te laten uitharden. Thiuramverbindingen behoren wereldwijd tot de meest voorkomende oorzaken van contactallergisch eczeem door rubberproducten. Uit onderzoek gepubliceerd in Contact Dermatitis blijkt dat ongeveer 1 op de 10 mensen met rubberallergie positief reageert op thiuramderivaten. De huid wordt rood, jeukerig en schilferig, vooral op plekken die langdurig in contact komen met latex of rubber, zoals handen en polsen. Ook synthetische rubbers, zoals nitril of neopreen, kunnen nog resten van thiurams bevatten. Wie gevoelig is, kiest daarom het best voor producten die latexvrij en thiuramvrij zijn. Fabrikanten vermelden dit steeds vaker op de verpakking, bijvoorbeeld bij handschoenen of maskers die bedoeld zijn voor gevoelige huid.
Irriterende stoffen
Niet alleen allergieën kunnen huidproblemen veroorzaken. Ook irritatie door bepaalde stoffen komt vaak voor. Veel Halloween- of carnavalskostuums zijn gemaakt van synthetische materialen, zoals polyester of nylon. Door de wrijving kan de huid gaan jeuken of schuren. Sommige kostuums zijn bovendien geverfd met sterke kleurstoffen die de huid ontvetten en uitdrogen, waardoor er roodheid en schilfering ontstaat. Ook producten zoals glitterspray, haarlak of make-up in spuitbussen kunnen de huid irriteren. Ze bevatten vaak alcohol of andere stoffen die de huid uitdrogen.
3 simpele tips
Test nieuwe producten van tevoren
Breng nieuwe schmink of make-up altijd eerst aan op een klein stukje huid, bijvoorbeeld aan de binnenkant van je onderarm. Lees alles stappen van de ROAT-zelftest hier: Repeated Open Application Test (ROAT)
Was nieuwe kostuums en stoffen eerst
Nieuwe kleding of kostuums kunnen resten van verf, lijm of andere stoffen bevatten die de huid irriteren. Was het kostuum daarom altijd een keer op 30 tot 40 graden, of laat het goed luchten voordat je het draagt. Trek eventueel een dun katoenen shirt of legging onder je kostuum aan. Zo voorkom je dat ruwe of synthetische materialen rechtstreeks op de huid schuren.
Verwijder make-up op tijd
Laat Halloween-make-up niet te lang zitten. Reinig de huid ’s avonds goed met een reiniger en spoel goed na met lauw water. Breng daarna een parfumvrije hydraterende crème aan om de huidbarrière te herstellen.
Hoe wordt een contactallergie vastgesteld?
Als je na Halloween langer dan een paar dagen last houdt van rode, jeukende of schilferende plekken, is het verstandig om een dermatoloog (huidarts) of allergoloog (specialist in allergieën) te raadplegen. Zij kunnen onderzoeken of er sprake is van een contactallergie, oftewel een overgevoeligheidsreactie van de huid op een bepaalde stof. De arts doet dit meestal met een plaktest. Hierbij worden er meerdere pleisters op je rug geplakt. In elke pleister zit een klein beetje van een stof die vaak een allergie veroorzaakt, zoals een geurstof, conserveermiddel, kleurstof of metaal. Deze stoffen worden allergenen genoemd. De pleisters blijven ongeveer twee dagen op de huid zitten. Daarna worden ze verwijderd en kijkt de arts na nog eens één tot twee dagen of er op één of meer plekken roodheid, zwelling of bultjes zijn ontstaan. Als dat het geval is, betekent dit dat je huid op die stof heeft gereageerd en dat je er allergisch voor bent. De arts bespreekt vervolgens met je welke stoffen je beter kunt vermijden. Dat kunnen bijvoorbeeld bepaalde parfums, haarverfmiddelen of schoonmaakproducten zijn. Vaak krijg je ook een lijst met alternatieven die wel veilig zijn voor jouw huid. Zo kun je in de toekomst klachten voorkomen.
Bronnen:
- American Academy of Allergy, Asthma & Immunology. (n.d.). Latex allergy. Geraadpleegd op 29 oktober 2025, van https://www.aaaai.org/conditions-treatments/allergies/latex-allergy
- DermNet. (z.d.). Allergic contact dermatitis. Geraadpleegd op 29 oktober 2025, van https://dermnetnz.org/topics/allergic-contact-dermatitis
- DermNet. (z.d.). Allergy to acrylate. Geraadpleegd op 29 oktober 2025, van https://dermnetnz.org/topics/allergy-to-acrylate
- DermNet. (z.d.). Black henna tattoo reactions. Geraadpleegd op 29 oktober 2025, van https://dermnetnz.org/topics/black-henna-tattoo-reaction
- DermNet. (z.d.). False eyelashes and eyebrows. Geraadpleegd op 29 oktober 2025, van https://dermnetnz.org/topics/false-eyelashes-and-eyebrows
- DermNet. (z.d.). Nail cosmetics allergy. Geraadpleegd op 29 oktober 2025, van https://dermnetnz.org/topics/nail-cosmetics-allergy
- European Commission. (z.d.). Fragrance allergens labelling. Geraadpleegd op 29 oktober 2025, van https://single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/cosmetics/cosmetic-products-specific-topics/fragrance-allergens-labelling_en
- European Commission. (2023, 26 juli). Commission Regulation (EU) 2023/1545 of 26 July 2023 … [amending Annexes II, III and V to Regulation (EC) No 1223/2009 as regards certain fragrance allergens]. EUR-Lex. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX%3A32023R1545
- Kim, Y. J., & Kwak, T. J. (2014). Bilateral eyelid contact dermatitis and toxic conjunctivitis caused by acrylate‐containing glue of a false eyelash. Korean Journal of Ophthalmology, 28(4), 360–363. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4135122/ PMC
- Lundov, M. D., Krongaard, T., Menné, T., & Johansen, J. D. (2011). Methylisothiazolinone contact allergy: A review. British Journal of Dermatology, 165(6), 1178–1182. https://doi.org/10.1111/j.1365-2133.2011.10523.x PubMed
- Mayo Clinic News Network. (2021, 3 september). Mayo Clinic Minute: Patch testing for allergic contact dermatitis. https://newsnetwork.mayoclinic.org/discussion/mayo-clinic-minute-patch-testing-for-allergic-contact-dermatitis/ Mayo Clinic News Network
- Kucharczyk, M., Sokołowska-Wojdyło, M., & Trzeciak, M. (2021). Acrylates as a significant cause of allergic contact dermatitis. Advances in Dermatology and Allergology/Postȩpy Dermatologii i Alergologii, 38(5), 697–704. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8501444/ PMC
- Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). (2011, 24 november). Huidklachten door cosmetische producten: Eindrapportage CESES. https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/320113004.html
- Thyssen, J. P., & Menné, T. (2010). Metal allergy—A review on exposures, penetration, genetics, prevalence, and clinical implications. Chemical Research in Toxicology, 23(2), 309–318. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19831422/ |
- Zirwas, M. J. (2019). Contact dermatitis to cosmetics. Clinical Reviews in Allergy & Immunology, 56(1), 119–128. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30421329/